Quy Định Về Giàn Giáo Bao Che, Lưới Bao Che Công Trình

Quy định về giàn giáo bao che là nội dung cần được kiểm soát ngay từ giai đoạn lập biện pháp thi công, đặc biệt đối với công trình có hoạt động làm việc trên cao và nguy cơ vật rơi ra khu vực bên ngoài. Giàn giáo, màn che, tấm che và lưới an toàn không chỉ phục vụ thi công mà còn liên quan trực tiếp đến an toàn của người lao động và người ở khu vực lân cận.

Theo quy định đang có hiệu lực, văn bản kỹ thuật quan trọng cần căn cứ là QCVN 18:2021/BXD – Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về An toàn trong thi công xây dựng, được Bộ Xây dựng ban hành kèm Thông tư 16/2021/TT-BXD. Thông tư có hiệu lực từ ngày 20/06/2022 và thay thế QCVN 18:2014/BXD trước đây.

Bài viết dưới đây tập trung vào quy định về giàn giáo bao che, quy định về lưới bao che công trình, yêu cầu chống vật rơi và những điểm cần kiểm tra khi lắp đặt, sử dụng.

Quy định về giàn giáo bao che hiện nay căn cứ văn bản nào?

Căn cứ trực tiếp về an toàn giàn giáo hiện nay là QCVN 18:2021/BXD. Quy chuẩn áp dụng cho các tổ chức, cá nhân có liên quan đến hoạt động xây dựng công trình và hiện được cơ sở dữ liệu tiêu chuẩn, quy chuẩn quốc gia ghi nhận còn hiệu lực.

Trong QCVN 18:2021/BXD, mục 2.2 quy định riêng về giàn giáo và thang. Theo đó, tại những vị trí có nguy cơ người lao động trượt, ngã khi làm việc trên cao, mặt ngoài công trình hoặc di chuyển giữa các tầng, người sử dụng lao động phải bố trí giàn giáo và/hoặc các phương tiện tiếp cận phù hợp, đồng thời tổ chức quản lý, sử dụng, kiểm tra và bảo trì để bảo đảm an toàn.

Điểm cần lưu ý là pháp luật không nên được hiểu đơn giản theo kiểu “công trình cao bao nhiêu mét thì bắt buộc quấn một loại lưới xanh cụ thể”. Việc bố trí hệ bao che và phương tiện bảo vệ phải xuất phát từ nguy cơ của công việc, thiết kế giàn giáo, biện pháp thi công và các yêu cầu an toàn tương ứng trong quy chuẩn.

Quy định về giàn giáo bao che chống vật rơi

Một nội dung liên quan trực tiếp đến bao che nằm tại mục 2.2.3.8 QCVN 18:2021/BXD. Quy chuẩn yêu cầu để ngăn ngừa nguy hiểm do vật rơi, sàn công tác, lối đi lại và thang của giàn giáo phải được che chắn bằng màn che hoặc tấm che có độ bền và kích thước phù hợp.

Như vậy, việc bao che không chỉ nhằm giảm bụi hoặc tạo hình thức gọn gàng cho công trình. Mục tiêu an toàn quan trọng là kiểm soát nguy cơ vật liệu, dụng cụ hoặc vật thể từ khu vực thi công rơi xuống phía dưới.

Khi lựa chọn vật liệu che chắn cho mặt ngoài công trình, có thể tham khảo lưới bao che công trình xây dựng màu xanh lá tùy theo biện pháp thi công. Tuy nhiên, sản phẩm được sử dụng phải đáp ứng yêu cầu thực tế của hệ bao che; không nên mặc định cứ phủ lưới bên ngoài là đã đáp ứng đầy đủ quy định an toàn.

Giàn giáo phải được thiết kế và lắp dựng như thế nào?

Theo QCVN 18:2021/BXD, giàn giáo, thang và các bộ phận của chúng phải được thiết kế, chế tạo, lắp dựng, sử dụng, kiểm tra và bảo trì theo tiêu chuẩn áp dụng và hướng dẫn của nhà sản xuất.

Giàn giáo phải được tính đến trọng lượng bản thân, tải trọng sử dụng, tác động của gió và các tác động khác nếu cần thiết. Quy chuẩn đồng thời yêu cầu hệ giàn giáo phải được giằng, liên kết và neo giữ đầy đủ, chắc chắn. Nếu giàn giáo không được thiết kế để đứng độc lập thì phải liên kết chắc chắn theo cả phương dọc và phương ngang với công trình theo đúng thiết kế lắp dựng.

Yêu cầu về gió đặc biệt đáng chú ý đối với giàn giáo có lắp lưới hoặc màn che. Khi bề mặt được bao phủ, tải trọng gió tác động lên hệ giàn giáo là vấn đề phải được xem xét trong thiết kế và biện pháp thi công; không nên tự ý tăng diện tích che kín mà bỏ qua khả năng chịu lực và ổn định của hệ giáo.

Giàn giáo cao từ 28 m trở lên có quy định gì?

QCVN 18:2021/BXD có quy định riêng liên quan đến thiết kế giàn giáo từ 28 m trở lên. Nhà thầu có thể tự thực hiện thiết kế nếu có kinh nghiệm thực hiện công việc tương tự hoặc lựa chọn tổ chức, cá nhân thiết kế kết cấu phù hợp. Chiều cao giàn giáo được tính từ nền đỡ chân giáo đến đỉnh giàn giáo.

Điều này không có nghĩa giàn giáo dưới 28 m được phép lắp tùy ý. Các hệ giàn giáo nói chung vẫn phải đáp ứng yêu cầu về thiết kế, lắp dựng, tải trọng, neo giữ, kiểm tra và sử dụng an toàn theo các điều khoản tương ứng của QCVN 18:2021/BXD.

Quy định về lưới bao che công trình có bắt buộc dùng lưới xanh không?

QCVN 18:2021/BXD không quy định chung rằng mọi công trình phải sử dụng lưới bao che màu xanh lá hoặc xanh dương. Màu sắc thương mại của lưới không phải là căn cứ để kết luận hệ bao che đã đạt yêu cầu pháp luật.

Điều cần quan tâm là biện pháp bảo vệ có đáp ứng yêu cầu an toàn của công việc hay không, vật liệu có đủ độ bền và kích thước phù hợp hay không, đồng thời hệ giàn giáo có bảo đảm ổn định khi chịu tải trọng và tác động trong quá trình sử dụng hay không.

Tùy nhu cầu che chắn của công trường, lưới bao che công trình màu xanh dương có thể được lựa chọn theo yêu cầu của biện pháp thi công. Khi lắp, cần cố định phù hợp vào hệ chịu lực đã được xác định, tránh buộc tùy tiện vào những vị trí không đủ khả năng chịu lực.

Lưới bao che và lưới an toàn có giống nhau không?

Không nên đồng nhất hai loại này.

Lưới bao che mặt ngoài thường được sử dụng để tạo lớp che chắn quanh khu vực thi công, góp phần hạn chế vật nhỏ, bụi và vật liệu phát tán ra ngoài tùy đặc tính sản phẩm.

Trong khi đó, lưới an toàn là phương tiện bảo vệ có chức năng an toàn cụ thể. QCVN 18:2021/BXD có các trường hợp yêu cầu hoặc đề cập việc sử dụng lưới an toàn, chẳng hạn khi làm việc trên các dầm cao hoặc dốc mà không thể sử dụng dây an toàn thì phải có biện pháp phù hợp khác như lưới an toàn hoặc biện pháp hiệu quả khác.

Vì vậy, không nên dùng một tấm lưới bao che mỏng rồi mặc định nó có khả năng thay thế lưới chống rơi cho người.

Đối với vị trí cần lưới có chức năng an toàn, có thể tham khảo lưới an toàn công trình khổ 4 m × 50 m, mắt 2,5 cm, nhưng việc lựa chọn và bố trí thực tế vẫn phải căn cứ công năng yêu cầu, thông số sản phẩm và biện pháp an toàn của công trình.

Quy định về lan can và tấm chặn chân trên giàn giáo

Một điểm rất dễ bị bỏ sót là lưới bao che không thay thế cho lan can an toàn và tấm chặn chân khi quy chuẩn yêu cầu các bộ phận này.

Theo mục 2.2.3.12 QCVN 18:2021/BXD, đối với giàn giáo có chiều cao từ 2,0 m trở lên, phải lắp lan can an toàn và tấm chặn chân tại các phần của sàn công tác, đường đi và thang bậc.

Do đó, cách làm chỉ quây lưới quanh hệ giàn giáo rồi bỏ qua lan can hoặc tấm chặn chân không nên được xem là đáp ứng yêu cầu này.

Sàn công tác, thang bộ, thang leo và lối đi lại trên giàn giáo cũng phải có kích thước phù hợp. QCVN quy định chiều rộng phải bảo đảm đủ an toàn cho công việc và không nhỏ hơn 50 cm.

Quy định về neo và liên kết giàn giáo bao che

Giàn giáo phải được giằng, liên kết và neo giữ chắc chắn. Với hệ không đứng độc lập, việc liên kết với công trình phải thực hiện theo thiết kế lắp dựng.

Đặc biệt không được sử dụng tường hoặc khối xây yếu, ống thoát nước, ống khói hoặc bộ phận kết cấu không phù hợp để liên kết hay đỡ giàn giáo.

Trước khi lắp dựng, người sử dụng lao động phải khảo sát và kiểm tra khả năng chịu lực của các bộ phận, kết cấu dự kiến dùng để đỡ hoặc liên kết với giàn giáo; kết quả phải được ghi thành biên bản. Người giám sát xây dựng của chủ đầu tư hoặc tổng thầu EPC có trách nhiệm kiểm tra và chấp thuận bằng văn bản theo quy định của QCVN.

Quy định về khoảng cách giàn giáo với đường điện trên cao

QCVN 18:2021/BXD quy định không được lắp dựng giàn giáo kim loại trong phạm vi nhỏ hơn hoặc bằng 5,0 m, tính từ mặt ngoài hoặc điểm gần nhất của giàn giáo đến đường dây, thiết bị truyền tải điện trên cao, đồng thời phải tuân thủ các quy định an toàn điện theo cấp điện áp.

Quy chuẩn có nêu ngoại lệ trong những trường hợp khoảng cách an toàn khác đã được người có thẩm quyền quyết định, hoặc đường dây và thiết bị được cơ quan quản lý truyền tải điện xác nhận bằng văn bản là không có điện và không sử dụng trong thời gian lắp dựng, sử dụng và tháo dỡ giàn giáo.

Do đó, không nên thấy có lưới bao che rồi cho rằng hệ giàn giáo đã được cách ly an toàn với đường điện.

Giàn giáo bao che phải được kiểm tra bao lâu một lần?

Đây là nội dung được QCVN 18:2021/BXD quy định khá cụ thể. Giàn giáo phải được người có thẩm quyền kiểm tra và ghi lại kết quả bằng văn bản trước khi đưa vào sử dụng.

Trong thời gian sử dụng, giàn giáo kim loại phải được kiểm tra định kỳ tối thiểu 07 ngày một lần. Đối với giàn giáo treo, giàn giáo leo, thời gian tối thiểu là 01 ngày; giàn giáo phi kim loại là 12 giờ.

Ngoài kiểm tra định kỳ, phải kiểm tra lại sau khi giàn giáo bị thay đổi, hư hỏng hoặc sau động đất, bão, lốc, mưa lớn nhiều ngày hay những tác động có khả năng ảnh hưởng đến độ bền và ổn định của hệ giáo.

Với giàn giáo được phủ diện tích lưới lớn, việc kiểm tra sau thời tiết bất lợi càng quan trọng vì hệ bao che chịu tác động trực tiếp của gió.

Có được tự ý tháo hoặc thay đổi giàn giáo bao che không?

Không. QCVN 18:2021/BXD quy định không được điều chỉnh, thay đổi cách lắp dựng giàn giáo so với thiết kế đã được phê duyệt hoặc tháo dỡ giàn giáo nếu chưa có sự chấp thuận, kiểm tra và giám sát của người có thẩm quyền.

Cũng không được tự ý tháo một phần hệ giàn giáo rồi tiếp tục sử dụng phần còn lại. Nếu thực tế cần sử dụng phần còn lại thì phải tính toán và kiểm tra để bảo đảm an toàn.

Đối với khu vực có yêu cầu bố trí lưới an toàn, có thể tham khảo lưới an toàn công trình khổ 2 m × 50 m, mắt 2,5 cm. Kích thước cuộn lưới chỉ là thông số sản phẩm; vị trí và cách lắp phải căn cứ vào phương án an toàn thực tế.

Lưới bao che công trình phải đáp ứng yêu cầu gì?

Không nên đưa ra một thông số duy nhất như “lưới phải có mắt bao nhiêu mm” hoặc “định lượng bắt buộc bao nhiêu g/m²” cho mọi công trình nếu văn bản áp dụng không quy định như vậy.

Đối với yêu cầu chống vật rơi tại giàn giáo, QCVN 18:2021/BXD nhấn mạnh màn che hoặc tấm che phải có độ bền và kích thước phù hợp. Đồng thời, toàn bộ hệ giàn giáo phải đáp ứng yêu cầu về khả năng chịu lực, ổn định, giằng, liên kết và neo giữ.

Vì vậy, khi chọn lưới cần xem xét mục đích sử dụng thực tế. Lưới dùng để bao che mặt ngoài, lưới hạn chế vật rơi và lưới có chức năng chống rơi cho người không nên bị đánh đồng chỉ vì đều được gọi chung là “lưới công trình”.

Có thể xem thêm các loại lưới công trình để lựa chọn theo đúng mục đích sử dụng và yêu cầu của biện pháp thi công.

Những lỗi thường gặp khi làm giàn giáo bao che

Một lỗi phổ biến là căng lưới kín toàn bộ mặt ngoài nhưng không xem xét tác động của gió lên hệ giàn giáo. Trong khi đó, QCVN yêu cầu thiết kế giàn giáo phải xét đến tác động do gió.

Lỗi khác là dùng lưới bao che thay cho lan can, tấm chặn chân hoặc lưới an toàn. Đây là những bộ phận có chức năng khác nhau và phải được bố trí theo yêu cầu cụ thể của công việc.

Ngoài ra, giàn giáo có thể mất an toàn khi neo vào tường yếu, dùng ống giáo biến dạng, tự ý tháo thanh giằng để thuận tiện vận chuyển vật liệu hoặc không kiểm tra lại hệ giáo sau mưa bão.

Việc lưới bị rách, bung dây buộc, võng hoặc tuột khỏi vị trí cũng cần được xử lý kịp thời. Không nên chờ đến kỳ kiểm tra định kỳ nếu đã phát hiện dấu hiệu bất thường.

Checklist kiểm tra giàn giáo và lưới bao che trước khi sử dụng

Trước khi đưa hệ giàn giáo vào sử dụng, cần kiểm tra thiết kế và biện pháp lắp dựng, nền đỡ, chân giáo, thanh đứng, thanh ngang, thanh giằng, điểm neo, liên kết, sàn công tác, lối lên xuống, lan can và tấm chặn chân.

Đối với phần bao che, cần kiểm tra tình trạng lưới hoặc màn che, điểm cố định, khu vực nối giữa các tấm, vị trí có nguy cơ bung hoặc rách và ảnh hưởng của hệ bao che đến ổn định của giàn giáo.

Sau khi kiểm tra, phải thực hiện việc ghi nhận kết quả theo yêu cầu của QCVN đối với công tác kiểm tra giàn giáo. Việc kiểm tra không chỉ thực hiện một lần khi lắp xong mà phải tiếp tục trong suốt quá trình sử dụng.

Câu hỏi thường gặp về quy định giàn giáo bao che

Công trình xây dựng có bắt buộc phải quây lưới xanh không?

Không có quy định chung trong QCVN 18:2021/BXD bắt buộc mọi công trình phải sử dụng một loại “lưới xanh” cụ thể. Yêu cầu phải căn cứ nguy cơ, biện pháp an toàn, thiết kế giàn giáo và chức năng của hệ che chắn.

Lưới bao che có thay được lưới an toàn không?

Không nên mặc định thay thế. Lưới bao che và lưới an toàn có thể có mục đích, đặc tính và yêu cầu sử dụng khác nhau. Nếu vị trí yêu cầu phương tiện chống rơi thì phải sử dụng giải pháp đáp ứng đúng chức năng an toàn đó.

Giàn giáo cao 2 m có phải làm lan can không?

Theo mục 2.2.3.12 QCVN 18:2021/BXD, giàn giáo có chiều cao từ 2,0 m trở lên phải lắp lan can an toàn và tấm chặn chân tại các phần của sàn công tác, đường đi và thang bậc.

Giàn giáo kim loại bao lâu phải kiểm tra một lần?

Ngoài việc kiểm tra trước khi đưa vào sử dụng và kiểm tra lại sau các sự kiện có thể ảnh hưởng đến độ bền, ổn định, giàn giáo kim loại phải được kiểm tra định kỳ tối thiểu 07 ngày một lần và kết quả phải được ghi lại bằng văn bản.

Kết luận

Quy định về giàn giáo bao che không chỉ xoay quanh việc phủ lưới bên ngoài công trình. QCVN 18:2021/BXD đặt ra một hệ thống yêu cầu liên quan đến thiết kế, khả năng chịu lực, tác động của gió, giằng và neo giữ, sàn công tác, lan can, tấm chặn chân, chống vật rơi, kiểm tra và sử dụng giàn giáo.

Đối với quy định về lưới bao che công trình, cần phân biệt rõ lưới bao che với lưới an toàn và lựa chọn vật liệu theo đúng chức năng. Không nên dựa riêng vào màu sắc, kích thước mắt lưới hoặc cách làm phổ biến tại công trường để kết luận đã đáp ứng quy định pháp luật.

Vật Liệu Thông Minh cung cấp lưới bao che, lưới an toàn và các loại lưới phục vụ thi công công trình. Liên hệ 0931.543.789 – 0971.379.789 để được tư vấn sản phẩm phù hợp với nhu cầu sử dụng.

CÔNG TY TNHH MINH PHÚ GROUP – TUYỂN ĐẠI LÝ TOÀN QUỐC

Địa chỉ: Số 2 Đường số 1, KDC Vĩnh Lộc, Phường Bình Hưng Hòa B, Quận Bình Tân, TP.HCM

HOTLINE: 0931.543.789 – 0971.379.789

Email: vatlieuthongminhvn@gmail.com

Website: vatlieuthongminh.vn