Nguyên Nhân & Cách Xử Lý Nền Nhà Bị Lún

Nền nhà bị lún có thể chỉ xuất hiện ở một khu vực nhỏ như góc phòng, chân tường, nhưng cũng có trường hợp liên quan đến nền đất hoặc hệ móng bên dưới. Dấu hiệu thường thấy là nền thấp xuống, gạch nứt hoặc bong, xuất hiện khe hở giữa nền và chân tường, cửa khó đóng mở hoặc tường bắt đầu có vết nứt.

Khi phát hiện nền nhà bị lún, không nên vội cán thêm một lớp vữa hoặc lát gạch mới để làm phẳng. Việc quan trọng trước tiên là xác định phần bị lún nằm ở lớp nền hoàn thiện, lớp đất đắp bên dưới hay liên quan đến móng và kết cấu của ngôi nhà. Mỗi nguyên nhân sẽ cần một cách xử lý khác nhau.

Nền nhà bị lún là gì?

Nền nhà bị lún là tình trạng cao độ nền giảm xuống so với ban đầu do lớp đất, vật liệu san lấp hoặc kết cấu bên dưới có sự dịch chuyển, nén chặt hay mất ổn định.

Có những trường hợp chỉ lớp nền bên trong nhà bị lún trong khi móng vẫn ổn định. Khi đó, gạch lát có thể võng, nứt hoặc tách khỏi chân tường nhưng kết cấu chính của ngôi nhà chưa chắc đã gặp vấn đề nghiêm trọng.

Ngược lại, nếu hiện tượng lún đi kèm với nứt tường lớn, cột hoặc dầm xuất hiện bất thường, nhà nghiêng, cửa bị kẹt ngày càng nhiều thì cần xem xét khả năng móng đang bị lún hoặc lún không đều.

Vì sao nền nhà bị lún?

Nền đất ban đầu yếu

Đây là một trong những nguyên nhân cần kiểm tra đầu tiên. Nhà xây trên nền đất yếu, đất bùn, đất ao hồ cũ hoặc khu vực có lớp đất mềm dày có thể xảy ra biến dạng nếu giải pháp nền móng không phù hợp với điều kiện địa chất.

Mức độ ảnh hưởng còn phụ thuộc vào tải trọng công trình, loại móng, đặc điểm đất và phương án xử lý nền trước khi xây dựng.

San lấp nền nhưng đầm không kỹ

Không phải trường hợp lún nền nhà nào cũng bắt nguồn từ móng.

Trong quá trình xây dựng, nền thường được san bằng bằng cát, đất hoặc vật liệu phù hợp trước khi thi công các lớp phía trên. Nếu san một lớp quá dày rồi đầm sơ sài, bên dưới vẫn có thể tồn tại những khu vực rỗng hoặc chưa đạt độ chặt cần thiết.

Sau một thời gian sử dụng, tải trọng và nước tác động khiến vật liệu tiếp tục sắp xếp và nén xuống. Nền phía trên vì thế cũng hạ thấp theo.

Nước làm ảnh hưởng lớp đất dưới nền

Rò rỉ đường ống cấp thoát nước, nước mưa xâm nhập hoặc thoát nước quanh nhà không tốt có thể làm thay đổi điều kiện đất dưới nền.

Một số trường hợp nước cuốn theo các hạt đất nhỏ tạo thành khoảng rỗng. Khi lớp phía trên không còn được đỡ ổn định, nền có thể võng hoặc sụt cục bộ.

Vì vậy, nếu nền đột nhiên lún tại khu vực gần nhà vệ sinh, đường ống, hố ga hoặc vị trí thường xuyên có nước, nên kiểm tra nguồn nước trước khi sửa lại mặt nền.

Thi công nền không đúng cấu tạo

Nền nhà gồm nhiều lớp chứ không đơn thuần là gạch lát và vữa. Nếu chiều dày, vật liệu, độ chặt hoặc trình tự thi công không phù hợp thì khả năng xuất hiện lún, nứt về sau sẽ cao hơn.

Đối với những hạng mục bê tông cốt thép, cốt thép cũng phải được giữ đúng vị trí và lớp bê tông bảo vệ theo hồ sơ thiết kế. Có thể sử dụng cục kê bê tông với kích thước phù hợp để định vị cốt thép trong quá trình thi công. Viên kê không phải vật liệu xử lý lún mà là phụ kiện hỗ trợ thi công kết cấu bê tông cốt thép đúng vị trí thiết kế.

Tải trọng thực tế thay đổi

Một khu vực ban đầu được thiết kế cho nhu cầu sử dụng thông thường nhưng sau đó lại đặt thêm thiết bị nặng, bồn chứa hoặc thay đổi công năng có thể làm tải trọng thực tế khác với dự kiến.

Không thể chỉ nhìn vào bề mặt nền để kết luận nguyên nhân trong trường hợp này. Cần xem lại cấu tạo nền, kết cấu và khả năng chịu tải của khu vực.

Dấu hiệu nhận biết nền nhà đang bị lún

Dấu hiệu dễ nhận biết nhất là mặt nền không còn bằng phẳng. Khi đi lại có thể cảm nhận một khu vực thấp hơn xung quanh hoặc quan sát thấy gạch lát bắt đầu võng.

Một biểu hiện khác là xuất hiện khe giữa chân tường và nền, gạch nứt thành đường, gạch bong hoặc nền có vùng trũng thường xuyên đọng nước.

Cần chú ý hơn nếu đồng thời xuất hiện vết nứt trên tường, khe nứt phát triển theo thời gian, cửa sổ hoặc cửa đi bị kẹt, sàn nghiêng rõ rệt. Những biểu hiện này không đủ để tự kết luận móng bị lún nhưng là lý do nên kiểm tra kết cấu thay vì chỉ sửa lớp hoàn thiện.

Nền nhà bị lún có sao không?

Mức độ ảnh hưởng phụ thuộc vào nguyên nhân và phạm vi lún.

Nếu chỉ một lớp vật liệu san lấp bên dưới sàn bị nén xuống cục bộ, việc xử lý thường tập trung vào khu vực nền đó. Tuy nhiên, vẫn phải tìm nguyên nhân trước khi sửa để tránh tình trạng lát lại xong rồi tiếp tục lún.

Trường hợp đáng lưu ý hơn là nền nhà bị sụt lún kèm theo biến dạng của tường, cột, dầm hoặc móng. Đặc biệt, lún không đều giữa các khu vực có thể làm phát sinh ứng suất trong kết cấu.

Vì vậy, không nên đánh giá mức độ nghiêm trọng chỉ dựa vào độ sâu của một chỗ lõm trên nền.

Cách xử lý nền nhà bị lún

Bước 1: Xác định phạm vi bị lún

Trước tiên cần kiểm tra toàn bộ khu vực thay vì chỉ nhìn vị trí gạch bị nứt. Có thể kiểm tra cao độ nền tại nhiều điểm để xác định khu vực nào đã thay đổi.

Đồng thời quan sát chân tường, vết nứt, cửa, cột và các khu vực liền kề. Nếu có ảnh chụp công trình trước đó, việc đối chiếu cũng giúp nhận biết hiện tượng có đang tiếp tục phát triển hay không.

Bước 2: Tìm nguyên nhân trước khi phá nền

Nếu khu vực lún nằm gần đường ống, nhà vệ sinh hoặc vị trí thường xuyên ẩm, cần kiểm tra rò rỉ nước.

Nếu nhà mới xây nhưng nền bắt đầu lún sau một thời gian ngắn, cần xem lại quá trình san lấp và đầm nền. Với nhà cũ xuất hiện thêm nứt tường hoặc dấu hiệu biến dạng kết cấu, nên kiểm tra sâu hơn về nền đất và móng.

Ở những khu vực có nguy cơ nước xâm nhập, giải pháp vật liệu chống thấm cần được lựa chọn theo đúng vị trí và nguyên nhân gây thấm. Chống thấm có thể giải quyết vấn đề nước nhưng không thay thế biện pháp gia cố nền hoặc móng khi kết cấu đã bị lún.

Bước 3: Xử lý lớp nền nếu chỉ lún cục bộ

Nếu đã xác định móng và kết cấu chính ổn định, còn nguyên nhân nằm ở lớp nền san lấp, có thể phải tháo lớp hoàn thiện tại khu vực bị ảnh hưởng.

Phần vật liệu yếu, rỗng hoặc không ổn định cần được xử lý. Sau đó nền được bổ sung vật liệu phù hợp và đầm chặt theo từng lớp trước khi phục hồi các lớp nền phía trên.

Không nên đơn giản đổ thêm vữa lên khu vực thấp để lấy lại cao độ. Cách này làm bề mặt phẳng tạm thời nhưng phần nền yếu bên dưới vẫn còn nguyên.

Bước 4: Xử lý khi móng nhà bị lún

Cách xử lý móng nhà bị lún phức tạp hơn nhiều so với sửa nền hoàn thiện. Phương án cụ thể phải dựa trên nguyên nhân, loại móng, mức độ lún, đặc điểm nền đất và hiện trạng kết cấu.

Tùy công trình, kỹ sư có thể xem xét các giải pháp gia cố nền, gia cố hoặc mở rộng móng, bổ sung cọc hay những biện pháp kỹ thuật khác. Không nên tự chọn một phương pháp gia cố chỉ dựa trên biểu hiện nhìn thấy bên ngoài.

Đối với nhà đang sử dụng mà vết nứt tiếp tục mở rộng hoặc độ nghiêng, độ lún thay đổi rõ rệt, nên có kỹ sư kết cấu kiểm tra trực tiếp trước khi sửa chữa.

Cách làm nền nhà không bị lún

Không có giải pháp nào bảo đảm tuyệt đối nền sẽ không bao giờ lún. Tuy nhiên, nguy cơ có thể giảm đáng kể nếu khảo sát và thi công đúng ngay từ đầu.

Trước khi xây dựng cần đánh giá điều kiện nền đất để lựa chọn giải pháp móng phù hợp. Với những công trình có điều kiện địa chất phức tạp hoặc tải trọng lớn, thông tin địa chất càng quan trọng.

Khi san nền, vật liệu cần được thi công và đầm chặt phù hợp thay vì đổ một khối dày rồi xử lý bề mặt. Các đường ống nằm dưới nền cũng nên được kiểm tra trước khi hoàn thiện để hạn chế phải phá nền về sau.

Thi công móng và kết cấu đúng thiết kế

Cốt thép, kích thước móng, bê tông và các chi tiết cấu tạo cần tuân thủ hồ sơ thiết kế. Không nên tự ý giảm thép, thay đổi kích thước hoặc bỏ qua những chi tiết được chỉ định.

Đối với các kết cấu ngầm có mạch ngừng bê tông, vấn đề chống nước cũng cần được xử lý ngay trong quá trình thi công. Băng cản nước thường được bố trí tại các khe, mạch ngừng theo thiết kế nhằm hạn chế nước đi xuyên qua vị trí tiếp giáp bê tông. Đây là giải pháp chống thấm mạch, không phải vật liệu có chức năng chống lún nền.

Kiểm soát nước quanh móng

Nước mưa cần được dẫn thoát hợp lý, hạn chế tập trung lâu ngày sát chân công trình. Đường ống cấp và thoát nước cũng cần được thi công kín và kiểm tra rò rỉ.

Ở một số mạch ngừng hoặc khe tiếp giáp bê tông phù hợp, có thể sử dụng thanh trương nở theo yêu cầu thiết kế để hỗ trợ ngăn nước qua khe. Sản phẩm này cũng thuộc nhóm xử lý chống thấm tại mạch bê tông, không có tác dụng gia cố nền đất hay xử lý móng lún.

Có nên tự xử lý nền nhà bị lún không?

Nếu chỉ có một vài viên gạch bong nhưng nền bên dưới vẫn chắc chắn, việc sửa chữa lớp hoàn thiện tương đối đơn giản. Nhưng khi đã xác định nền thực sự bị hạ thấp, việc lát lại gạch chưa giải quyết được nguyên nhân.

Đặc biệt, không nên tự xử lý khi nhà xuất hiện đồng thời nhiều dấu hiệu như nền lún rõ, tường nứt ngày càng lớn, cửa biến dạng, cột hoặc dầm xuất hiện vết nứt bất thường hay nghi ngờ móng bị lún.

Khi đó, kiểm tra hiện trạng và xác định nguyên nhân phải được thực hiện trước khi lựa chọn giải pháp sửa chữa.

Câu hỏi thường gặp về nền nhà bị lún

Nền nhà bị lún có phải móng nhà bị lún không?

Không nhất thiết. Nền hoàn thiện có thể lún do lớp đất hoặc vật liệu san lấp bên dưới chưa ổn định trong khi hệ móng vẫn bình thường. Muốn xác định chính xác cần xem thêm tình trạng tường, cột, dầm, móng và diễn biến của vết lún.

Nền nhà mới xây bị lún do đâu?

Một số nguyên nhân thường cần kiểm tra là lớp san lấp chưa được đầm đạt yêu cầu, nền đất yếu, nước làm ảnh hưởng lớp đất phía dưới hoặc giải pháp nền móng chưa phù hợp với điều kiện thực tế.

Nền nhà lún có lát gạch lại được không?

Có thể lát lại sau khi nguyên nhân gây lún đã được xử lý và nền đã ổn định. Nếu chỉ tháo gạch rồi bù vữa để lấy lại cao độ trong khi lớp bên dưới vẫn tiếp tục lún, tình trạng nứt hoặc võng có thể tái diễn.

Làm thế nào để biết nhà đang tiếp tục lún?

Có thể theo dõi cao độ nền và sự phát triển của các vết nứt trong một khoảng thời gian. Nếu khe nứt tiếp tục rộng, nền tiếp tục hạ hoặc cửa ngày càng khó đóng mở, nên kiểm tra công trình sớm thay vì tiếp tục sửa phần bề mặt.

Kết luận

Nền nhà bị lún có thể xuất phát từ nền đất yếu, lớp san lấp không được đầm chặt, nước tác động bên dưới nền hoặc vấn đề liên quan đến móng. Vì vậy, cách xử lý nền nhà bị lún không nên bắt đầu bằng việc cán vữa hay lát gạch lại mà cần xác định đúng nguyên nhân.

Nếu chỉ lún lớp nền, có thể xử lý và đầm lại khu vực mất ổn định. Nếu hiện tượng liên quan đến móng hoặc đi kèm các dấu hiệu bất thường của kết cấu, cần kiểm tra kỹ trước khi lựa chọn phương án gia cố.

Vật Liệu Thông Minh cung cấp các loại con kê bê tông, băng cản nước, thanh trương nở và vật liệu chống thấm phục vụ thi công nền móng, kết cấu bê tông và chống thấm công trình. 

CÔNG TY TNHH MINH PHÚ GROUP – TUYỂN ĐẠI LÝ TOÀN QUỐC

Địa chỉ: Số 2 Đường số 1, KDC Vĩnh Lộc, Phường Bình Hưng Hòa B, Quận Bình Tân, TP.HCM

HOTLINE: 0931.543.789 – 0971.379.789

Email: vatlieuthongminhvn@gmail.com

Website: vatlieuthongminh.vn