Cách Xây Hố Ga Thoát Nước Gia Đình Đúng Kỹ Thuật

Cách xây hố ga thoát nước gia đình cần được tính toán từ vị trí, kích thước, cao độ đáy đến đường ống vào – ra. Hố ga xây sai cao độ, đáy không tạo hướng thoát hoặc đường ống bố trí không hợp lý có thể khiến nước thoát chậm, tích tụ cặn và phát sinh mùi.

Khác với bể phốt, hố ga chủ yếu có nhiệm vụ thu gom, lắng cặn, kiểm tra và chuyển hướng dòng nước trong hệ thống thoát. Vì vậy, khi tìm hiểu cách xây hố ga, cần xác định trước hố ga phục vụ nước mưa, nước thải sinh hoạt hay nằm trên tuyến thoát sau bể tự hoại.

Hố ga là gì?

Hố ga là một bộ phận của hệ thống thoát nước, thường được bố trí tại điểm thu nước, điểm giao giữa các tuyến ống, vị trí đổi hướng hoặc những đoạn cần thuận tiện cho việc kiểm tra và thông tắc.

Nước từ các đường ống được dẫn vào hố ga rồi tiếp tục đi qua đường ống thoát đến vị trí tiếp theo. Phần đáy có thể được cấu tạo để hỗ trợ dẫn dòng và giữ lại một phần cặn trước khi cặn đi sâu vào đường ống.

Hố ga cần có nắp để thuận tiện mở kiểm tra, vệ sinh và nạo vét khi cần thiết.

Hố ga và bể phốt có giống nhau không?

Không.

Bể phốt hay bể tự hoại tiếp nhận chất thải từ toilet và thực hiện quá trình lưu giữ, lắng và xử lý sơ bộ. Bể thường có dung tích tương đối lớn và được chia thành nhiều ngăn.

Trong khi đó, hố ga thường nhỏ hơn và chủ yếu phục vụ thu nước, đấu nối đường ống, lắng cặn và kiểm tra hệ thống thoát nước.

Trong một hệ thống nước thải gia đình, tùy thiết kế có thể hình dung dòng thoát theo hướng:

Thiết bị vệ sinh → bể tự hoại → đường ống → hố ga → hệ thống thoát nước.

Riêng nước mưa từ sân và mái thường cần được tổ chức theo hệ thống thoát phù hợp của công trình, tránh tùy tiện đấu nối với nước thải sinh hoạt.

Hố ga thoát nước gia đình gồm những bộ phận nào?

Một hố ga thoát nước gia đình cơ bản có phần đáy, thành hố, đường ống vào, đường ống ra và nắp hố ga. Tùy vị trí sử dụng còn có phần lắng cặn hoặc cấu tạo dẫn dòng ở đáy.

Nếu làm bằng bê tông cốt thép, kết cấu đáy và thành được bố trí cốt thép theo thiết kế. Nếu xây bằng gạch, thành hố cần được xây chắc chắn, sau đó trát và xử lý bề mặt phù hợp.

Điều quan trọng là toàn bộ cấu tạo phải phối hợp với hệ thống đường ống. Một chiếc hố ga xây rất chắc nhưng ống vào – ra đặt sai cao độ vẫn có thể thoát nước không tốt.

Cách xây hố ga thoát nước gia đình theo từng bước

Bước 1: Xác định vị trí hố ga

Trước khi thi công cần xác định toàn bộ hướng thoát nước của căn nhà. Từ đó bố trí hố ga tại những vị trí cần thu nước, đấu nối, đổi hướng hoặc kiểm tra đường ống.

Không nên đặt hố ga tùy tiện chỉ vì một vị trí đang còn trống.

Ngoài khả năng thoát nước, cần tính đến việc mở nắp để vệ sinh sau này. Hố ga nằm ở vị trí không thể tiếp cận sẽ gây khó khăn khi đường ống bị tắc.

Bước 2: Xác định kích thước và cao độ

Kích thước hố ga không nên lấy một con số cố định áp dụng cho mọi căn nhà. Nó phụ thuộc lưu lượng nước, số lượng và đường kính ống đấu nối, chiều sâu tuyến thoát cũng như không gian thi công.

Quan trọng hơn là cao độ.

Phải xác định cao độ đáy hố, ống vào và ống ra trước khi xây. Ống thoát cần phối hợp với độ dốc của toàn tuyến để nước có thể chảy theo hướng thiết kế.

Đây cũng là lý do xây hố ga đúng cách cần được thực hiện cùng với việc bố trí hệ thống thoát nước chứ không nên làm riêng lẻ.

Bước 3: Đào đất và chuẩn bị nền

Tiến hành đào theo kích thước hố ga và tạo không gian cần thiết để thi công thành hố.

Đáy hố phải được kiểm tra và làm ổn định trước khi thi công kết cấu phía trên. Không nên đặt trực tiếp đáy hố ga lên lớp đất bùn, đất quá yếu hoặc nền đang có nước mà chưa xử lý.

Nếu hố sâu hoặc nằm gần công trình hiện hữu, quá trình đào cần đặc biệt chú ý đến ổn định thành hố và an toàn thi công.

Bước 4: Thi công đáy hố ga

Đối với hố ga bê tông cốt thép, sau khi chuẩn bị nền sẽ tiến hành lắp dựng cốt thép theo bản vẽ rồi đổ bê tông đáy.

Khi bố trí thép, có thể sử dụng con kê bê tông để hỗ trợ định vị cốt thép và duy trì lớp bê tông bảo vệ theo yêu cầu thiết kế.

Không nên kê thép bằng gạch vỡ hoặc vật liệu tùy tiện vì có thể làm lớp bảo vệ cốt thép không đồng đều.

Bước 5: Xây thành hố ga

Sau khi đáy đạt điều kiện, tiến hành xây thành bằng gạch hoặc thi công thành bê tông cốt thép theo phương án của công trình.

Nếu xây gạch, cần đảm bảo mạch vữa tương đối đầy và thành hố ổn định. Trong quá trình xây phải chừa chính xác các vị trí ống xuyên thành, tránh xây hoàn thiện rồi đục phá một vùng lớn để luồn ống.

Với hố ga nằm dưới sân hoặc khu vực thường xuyên ẩm ướt, cần đặc biệt chú ý các vị trí tiếp giáp giữa đáy và thành.

Bước 6: Lắp đường ống vào và ra

Đây là một trong những bước quan trọng nhất của cách xây hố ga thoát nước.

Ống vào và ống ra phải được bố trí đúng hướng và cao độ. Thông thường cần tổ chức cao độ sao cho nước có thể tiếp tục chảy theo hướng thoát của hệ thống, tránh tình trạng nước phải chảy ngược hoặc bị giữ lại không cần thiết.

Đồng thời phải kiểm tra độ dốc của tuyến ống trước và sau hố ga.

Không nên chỉ nhìn riêng từng đoạn ống. Toàn bộ hệ thống từ điểm thu nước đến điểm xả cuối cùng cần có cao độ phối hợp với nhau.

Chống thấm cổ ống xuyên hố ga như thế nào?

Vị trí đường ống xuyên qua thành là một điểm cần được xử lý cẩn thận. Nếu giữa PVC và kết cấu xung quanh xuất hiện khe hở, nước có thể rò qua vị trí này.

Với một số cấu tạo bê tông thích hợp, băng trương nở có thể được bố trí tại khu vực xuyên kết cấu hoặc khe tiếp giáp theo thiết kế. Sản phẩm có khả năng tăng thể tích khi tiếp xúc với nước và được sử dụng cho các vị trí như mạch ngừng, cổ ống và nhiều kết cấu bê tông cần hạn chế thấm.

Tuy nhiên, không nên hiểu rằng chỉ quấn thanh trương nở quanh bất kỳ đường ống nào cũng tạo được một chi tiết chống thấm hoàn chỉnh. Cấu tạo phải phù hợp với loại hố ga, kết cấu thành và hệ chống thấm đang sử dụng.

Bước 7: Hoàn thiện đáy và hướng dòng chảy

Đáy hố ga không nên hoàn thiện một cách tùy ý khiến nước đọng ở những vị trí không mong muốn.

Tùy chức năng hố ga, phần đáy có thể được tạo cấu tạo dẫn dòng về phía ống ra hoặc bố trí khu vực lắng cặn. Mục đích là giúp hệ thống vận hành đúng chức năng và thuận tiện khi vệ sinh.

Sau khi hoàn thiện cần kiểm tra bằng nước để quan sát hướng chảy thực tế trước khi đóng nắp và hoàn thiện khu vực xung quanh.

Bước 8: Trát và xử lý bề mặt thành hố

Với hố ga xây gạch, sau khi hoàn thành đường ống có thể tiến hành trát bề mặt theo cấu tạo thiết kế.

Tại những khu vực chuyển tiếp giữa các vật liệu hoặc vị trí lớp trát có nguy cơ nứt, lưới mắt cáo tô tường có thể được sử dụng để gia cường lớp trát trong trường hợp phù hợp. Sản phẩm trên Vật Liệu Thông Minh được sử dụng chủ yếu để hỗ trợ hạn chế rạn nứt cho lớp tô trát.

Không cần phủ lưới mắt cáo toàn bộ hố ga nếu cấu tạo không yêu cầu. Nên sử dụng đúng tại những vị trí thực sự cần gia cường.

Bước 9: Làm nắp hố ga

Nắp hố ga phải đáp ứng tải trọng của khu vực phía trên.

Hố nằm trong sân đi bộ có yêu cầu khác với hố nằm tại khu vực xe chạy. Vì vậy không nên tùy tiện giảm chiều dày hoặc cốt thép của nắp để tiết kiệm vật liệu.

Nắp cũng phải có khả năng mở được khi cần nạo vét hoặc thông tắc.

Sau khi hoàn thiện nên kiểm tra lại cao độ nắp so với mặt sân để hạn chế tạo điểm vấp hoặc vị trí đọng nước xung quanh.

Cách xây hố ga nhà vệ sinh

Cách xây hố ga nhà vệ sinh về nguyên tắc vẫn phải đảm bảo các yêu cầu về cao độ, đường ống và khả năng tiếp cận để vệ sinh.

Tuy nhiên, trước tiên cần xác định loại nước thải đang được dẫn vào hố.

Đối với chất thải từ bồn cầu, không nên hiểu rằng có thể xây một hố ga thông thường để thay thế bể tự hoại. Hệ thống phải được bố trí theo phương án xử lý nước thải của công trình.

Các đường thoát từ lavabo, thoát sàn và thiết bị khác cũng cần được tổ chức đúng theo thiết kế hệ thống cấp thoát nước.

Vì vậy, cụm từ “hố ga nhà vệ sinh” không đồng nghĩa với bể phốt.

Cách xây hố ga tự hoại có đúng cách gọi không?

Trong thực tế có người tìm kiếm “cách xây hố ga tự hoại”, nhưng cần phân biệt hai hạng mục.

Nếu công trình có các ngăn chứa, lắng và xử lý chất thải từ toilet thì đó thường là bể tự hoại/bể phốt, không phải hố ga thoát nước thông thường.

Hố ga đặt sau bể tự hoại chủ yếu phục vụ đấu nối, kiểm tra hoặc chuyển tiếp dòng nước trên hệ thống thoát.

Do đó, nếu mục đích là xử lý chất thải từ bồn cầu, nên thiết kế bể tự hoại đúng chức năng thay vì chỉ xây một hố ga rồi đấu trực tiếp đường toilet vào.

Hố ga bê tông cốt thép cần chống thấm mạch ngừng không?

Với hố ga bê tông cốt thép được đổ thành nhiều đợt, vị trí tiếp giáp giữa hai đợt đổ có thể tạo thành mạch ngừng.

Ở những kết cấu có yêu cầu kín nước, thiết kế có thể sử dụng băng cản nước PVC tại mạch ngừng. Vật Liệu Thông Minh hiện có các dòng V150, V200, V250 và O150–O320 dành cho các cấu tạo Waterstop khác nhau.

Không cần mặc định mọi hố ga gia đình đều phải sử dụng Waterstop. Việc sử dụng và lựa chọn loại băng cần căn cứ cấu tạo bê tông, vị trí mạch ngừng và yêu cầu chống thấm thực tế.

Có cần chống thấm hố ga không?

Hố ga thường xuyên tiếp xúc với nước nên khả năng kín nước của đáy, thành và các điểm xuyên ống cần được quan tâm.

Đối với hố xây gạch, các vị trí góc đáy – thành, khe nứt và cổ ống phải được xử lý trước khi hoàn thiện hệ chống thấm.

Nếu hệ vật liệu chống thấm yêu cầu gia cường tại góc hoặc vị trí chuyển tiếp, có thể sử dụng lưới thủy tinh trát tường kết hợp với vật liệu tương thích.

Lưới thủy tinh chỉ đóng vai trò gia cường, không phải lớp chống thấm độc lập. Vì vậy không nên dán lưới rồi xem như hố ga đã được chống thấm hoàn chỉnh.

Nên đặt hố ga ở đâu trong nhà?

Vị trí hố ga cần ưu tiên khả năng thu nước và thuận tiện cho việc bảo trì hệ thống.

Hố thường xuất hiện tại điểm đấu nối nhiều đường ống, vị trí tuyến ống đổi hướng hoặc những đoạn cần tạo điểm kiểm tra. Với hệ thống thoát nước sân, hố ga cũng có thể bố trí tại khu vực thu nước trước khi dẫn ra tuyến thoát chung.

Hạn chế đặt hố tại vị trí sau này bị tủ, kết cấu cố định hoặc hạng mục hoàn thiện che kín hoàn toàn.

Nếu bắt buộc phải bố trí trong phạm vi nhà, cần xử lý nắp và hệ thống thoát phù hợp để hạn chế mùi cũng như đảm bảo có thể mở kiểm tra khi cần.

Hố ga sâu bao nhiêu là hợp lý?

Không có một chiều sâu cố định áp dụng cho mọi hố ga thoát nước gia đình.

Chiều sâu phụ thuộc cao độ đầu vào, cao độ đầu ra, độ dốc đường ống, chiều dài tuyến thoát và cao độ điểm đấu nối cuối cùng.

Ví dụ, nếu tuyến ống chạy tương đối dài, cao độ của hố ga cuối tuyến có thể thấp hơn đáng kể so với hố đầu tuyến. Do đó, không nên quyết định chiều sâu từng hố riêng lẻ mà phải tính cùng toàn bộ tuyến thoát nước.

Những lỗi thường gặp khi xây hố ga

Đặt ống vào và ra cùng cao độ không phù hợp có thể khiến khả năng thoát nước không đạt yêu cầu của thiết kế.

Đáy hố làm không đúng cấu tạo dễ tạo các vùng đọng nước và tích tụ cặn ngoài ý muốn.

Không xử lý cổ ống có thể hình thành khe thấm giữa đường ống và thành hố.

Đặt hố ga ở nơi không thể mở nắp khiến việc thông tắc và nạo vét sau này rất khó khăn.

Làm nắp quá yếu đặc biệt nguy hiểm nếu hố nằm tại vị trí có xe chạy hoặc chịu tải trọng lớn.

Ngoài ra, không nên xây hố trước rồi mới tìm cách đấu đường ống. Hướng tuyến, cao độ và vị trí ống nên được xác định ngay từ đầu.

Cách xây hố ga đúng cách cần nhớ điều gì?

Muốn xây hố ga đúng cách, cần xem hố ga là một phần của toàn bộ hệ thống thoát nước chứ không phải một hạng mục độc lập.

Trình tự hợp lý là:

Xác định tuyến thoát → bố trí vị trí hố → tính cao độ → đào hố → thi công đáy → làm thành → đặt đường ống → xử lý chống thấm → hoàn thiện đáy → làm nắp → thử thoát nước.

Trong đó, cao độ đường ống và hướng dòng chảy là hai yếu tố cần kiểm tra kỹ trước khi hoàn thiện. Sửa một đoạn ống khi hố còn mở tương đối đơn giản, nhưng sau khi đã lấp đất, đổ sân hoặc lát gạch thì việc sửa chữa sẽ phức tạp hơn nhiều.

Kết luận

Cách xây hố ga thoát nước gia đình đúng kỹ thuật cần đảm bảo đồng thời vị trí, kích thước, cao độ, kết cấu đáy – thành, đường ống và khả năng kiểm tra sau này. Hố ga cũng cần được phân biệt rõ với bể phốt: hố ga chủ yếu phục vụ thu gom, đấu nối và kiểm tra dòng thoát, còn bể tự hoại đảm nhiệm việc lưu giữ và xử lý sơ bộ chất thải.

Đối với hố ga bê tông hoặc các hạng mục có yêu cầu chống thấm, Vật Liệu Thông Minh cung cấp thanh trương nở, băng cản nước, viên kê bê tông, lưới thủy tinh và lưới mắt cáo phục vụ nhiều công đoạn thi công. 

CÔNG TY TNHH MINH PHÚ GROUP – TUYỂN ĐẠI LÝ TOÀN QUỐC

Địa chỉ: Số 2 Đường số 1, KDC Vĩnh Lộc, Phường Bình Hưng Hòa B, Quận Bình Tân, TP.HCM

HOTLINE: 0931.543.789 – 0971.379.789

Email: vatlieuthongminhvn@gmail.com

Website: vatlieuthongminh.vn