6 Cách Chống Thấm Bể Nước Ăn, Các Vật Liệu Phù Hợp
Chống thấm bể nước ăn là hạng mục cần được thực hiện cẩn thận vì lớp chống thấm thường xuyên tiếp xúc với nước được sử dụng cho sinh hoạt. Khác với sân thượng hay tường ngoài, vật liệu dùng cho bể nước không nên được lựa chọn chỉ dựa trên khả năng ngăn nước mà còn phải kiểm tra rõ phạm vi sử dụng và yêu cầu của nhà sản xuất đối với bể chứa nước.
Đối với chống thấm bể nước sạch hoặc chống thấm bể nước uống, cần xử lý đồng bộ từ bề mặt bê tông, góc sàn – thành bể, mạch ngừng, cổ ống đến các vết nứt. Nếu chỉ phủ vật liệu lên bề mặt mà bỏ qua các vị trí này, bể vẫn có thể rò rỉ sau khi đưa vào sử dụng.
Vì sao bể nước ăn cần chống thấm?
Bê tông không nên được xem là một lớp chống thấm tuyệt đối. Trong quá trình thi công và sử dụng, bể có thể hình thành lỗ rỗng, mao dẫn, vết nứt hoặc các điểm tiếp giáp tạo đường cho nước đi qua.
Nếu chống thấm bể nước ăn không tốt, công trình có thể gặp:
- Nước rò qua thành hoặc đáy bể.
- Bề mặt ngoài bể xuất hiện vết ẩm.
- Mạch ngừng bê tông bị thấm.
- Cổ ống xuyên thành bị rò.
- Bê tông tại khu vực ẩm kéo dài bị xuống cấp.
- Phải tháo nước và sửa chữa sau khi bể đã sử dụng.
Với bể ngầm, vấn đề còn phức tạp hơn vì ngoài nước từ trong bể đi ra còn có thể có độ ẩm hoặc nước ngầm tác động từ phía ngoài.

Những vị trí bể nước thường dễ bị thấm
Khi thi công chống thấm bể nước sạch, không nên chỉ tập trung vào mặt sàn và thành bể. Các chi tiết chuyển tiếp thường là nơi cần kiểm soát kỹ.
Mạch ngừng bê tông
Bể nước không phải lúc nào cũng được đổ bê tông toàn bộ trong một lần. Giữa các đợt đổ có thể hình thành mạch ngừng.
Nếu cấu tạo mạch ngừng không phù hợp, đây có thể trở thành đường nước đi qua.
Đối với bể xây mới, có thể bố trí băng cản nước tại mạch ngừng theo thiết kế. Vật Liệu Thông Minh hiện có các quy cách Waterstop V và O cho nhiều hạng mục bê tông như bể nước, tầng hầm và hồ bơi.

Băng cản nước cần được định vị đúng trước khi đổ bê tông, không phải vật liệu để dán lên mặt bể sau khi đã hoàn thiện.
Góc tiếp giáp sàn và thành bể
Góc giữa đáy và thành bể là vị trí chuyển tiếp cần được xử lý kỹ trước khi phủ hệ chống thấm.
Nếu nền có khuyết tật, rỗ hoặc góc không được chuẩn bị phù hợp, lớp chống thấm phía trên có thể không đạt hiệu quả mong muốn.
Cổ ống xuyên thành bể
Đường ống cấp, xả hoặc các vị trí xuyên qua thành bê tông tạo ra điểm tiếp giáp giữa hai loại vật liệu.
Khoảng hở quanh cổ ống cần được xử lý theo hệ chống thấm phù hợp thay vì chỉ trét vữa thông thường rồi phủ lớp hoàn thiện.
Vết nứt bê tông
Nếu bể đã xuất hiện nứt, cần xác định đặc điểm vết nứt trước khi chống thấm.
Không nên lấy lớp phủ chống thấm để che trực tiếp một vết nứt kết cấu đang tiếp tục chuyển vị.
Chống thấm bể nước ăn nên dùng vật liệu gì?
Đây là phần cần đặc biệt chú ý.
Với chống thấm bể nước ăn, không nên lấy bất kỳ loại sơn chống thấm nào đang có trên thị trường để thi công.
Trước khi lựa chọn cần kiểm tra:
- Nhà sản xuất có chỉ định sản phẩm cho bể chứa nước hay không.
- Có phù hợp với bể nước sinh hoạt/nước uống hay không.
- Loại nền được phép thi công.
- Điều kiện bề mặt.
- Số lớp và định mức.
- Thời gian bảo dưỡng.
- Thời gian chờ trước khi đưa bể vào sử dụng.
- Yêu cầu vệ sinh hoặc súc rửa sau thi công.

Chống thấm bể nước sạch từ bên trong hay bên ngoài?
Đối với bể xây mới, tốt nhất vấn đề chống thấm được tính ngay từ thiết kế và thi công kết cấu.
Hệ thống cần kiểm soát đồng thời:
Bê tông → mạch ngừng → cổ ống → góc → vết nứt/khuyết tật → lớp chống thấm bề mặt nếu thiết kế yêu cầu.
Với bể đã sử dụng và bị rò, cần xác định hướng nước trước khi quyết định xử lý từ trong hay ngoài.
Nếu chỉ nhìn thấy một vết ẩm phía ngoài rồi phủ vật liệu lên đó, đường nước bên trong kết cấu có thể vẫn tồn tại.
Quy trình chống thấm bể nước ăn
Bước 1: Kiểm tra kết cấu bể
Trước khi thi công chống thấm bể nước ăn, cần kiểm tra toàn bộ đáy và thành bể.
Chú ý:
- Vết nứt.
- Lỗ rỗng.
- Bê tông tổ ong.
- Mạch ngừng.
- Cổ ống.
- Góc sàn – tường.
- Điểm nước đang rò nếu là bể cũ.
Bể đã rò nước cần tìm nguyên nhân trước khi phủ thêm vật liệu.
Bước 2: Chuẩn bị bề mặt
Loại bỏ bụi, dầu mỡ, phần bê tông hoặc vữa yếu và các vật liệu có thể ảnh hưởng đến độ bám dính.
Các lỗ rỗng, khuyết tật và vị trí không ổn định cần được sửa chữa bằng giải pháp tương thích với hệ chống thấm.
Không nên thi công lên một nền đang bong hoặc chứa nhiều tạp chất.
Bước 3: Xử lý mạch ngừng
Đối với công trình mới, mạch ngừng cần được thiết kế chống thấm ngay trong kết cấu.
Ngoài Waterstop PVC, một số cấu tạo có thể sử dụng thanh trương nở tại mạch ngừng phù hợp. Vật liệu này tăng thể tích khi tiếp xúc nước và được sử dụng tại mạch ngừng, khe tiếp giáp cũng như một số vị trí xuyên kết cấu.

Không nên tự thay thế Waterstop PVC bằng thanh trương nở hoặc ngược lại nếu thiết kế đã quy định cấu tạo cụ thể.
Bước 4: Xử lý cổ ống
Kiểm tra toàn bộ ống xuyên thành và xuyên đáy.
Khu vực quanh ống phải chắc chắn, không rỗng và được xử lý bằng hệ vật liệu phù hợp với cấu tạo bể.
Đây là vị trí nhỏ nhưng có thể trở thành nguồn rò đáng kể nếu thi công không kín.
Bước 5: Xử lý góc và vết nứt
Các góc trong, vị trí chuyển tiếp và vết nứt cần được xử lý trước lớp chống thấm chính.
Nếu phát hiện vết nứt có dấu hiệu chuyển vị hoặc liên quan đến kết cấu, cần đánh giá nguyên nhân trước thay vì chỉ trám kín bề mặt.
Bước 6: Thi công lớp chống thấm
Thi công vật liệu đúng hướng dẫn của nhà sản xuất về:
- Chuẩn bị nền.
- Tỷ lệ phối trộn nếu là sản phẩm nhiều thành phần.
- Định mức.
- Số lớp.
- Chiều thi công.
- Thời gian chờ giữa các lớp.
- Điều kiện nhiệt độ và độ ẩm.
Không nên tự ý pha thêm nước hoặc dung môi ngoài hướng dẫn chỉ để vật liệu dễ quét hơn.
Bước 7: Bảo dưỡng và chờ vật liệu đạt yêu cầu
Sau thi công cần bảo vệ lớp chống thấm trong thời gian quy định.
Không nên vừa hoàn thiện xong đã cấp nước vào bể.
Với chống thấm bể nước uống, cần đặc biệt tuân thủ thời gian chờ đưa vào sử dụng và yêu cầu vệ sinh/súc rửa được nhà sản xuất quy định cho chính hệ vật liệu đó.
Bước 8: Kiểm tra trước khi sử dụng
Sau khi hệ chống thấm đạt điều kiện yêu cầu, thực hiện kiểm tra khả năng giữ nước theo quy trình phù hợp của công trình.
Quan sát:
- Mực nước.
- Thành ngoài bể.
- Mạch ngừng.
- Cổ ống.
- Các khu vực đã từng rò.
Chỉ hoàn thiện và đưa bể vào sử dụng khi hệ thống đạt yêu cầu.
Chống thấm bể nước ăn đang bị rò như thế nào?
Bể cũ cần xử lý khác bể mới.
Đầu tiên cần xác định nước thoát qua đâu.
Rò tại mạch ngừng
Không nên chỉ phủ toàn bộ bề mặt rồi hy vọng đường rò tự hết. Cần tập trung kiểm tra mạch ngừng và lựa chọn giải pháp sửa chữa phù hợp.
Rò quanh cổ ống
Nếu nước tập trung quanh đường ống xuyên thành, cần xử lý chính vùng tiếp giáp này.
Thấm qua bề mặt thành bể
Kiểm tra bê tông có rỗ, nứt hoặc xuống cấp hay không trước khi thi công hệ phủ mới.
Bể bị nứt
Với bể nước bị nứt, cần phân biệt vết nứt ổn định với vết nứt có chuyển vị.
Vật liệu chống thấm bề mặt không nên được dùng để thay thế việc đánh giá một vết nứt liên quan đến kết cấu.
Vật Liệu Thông Minh cũng đã có hướng dẫn riêng về xử lý bể nước ngầm bị nứt và rò rỉ, trong đó nhấn mạnh việc kiểm tra vết nứt, mạch ngừng, cổ ống và các điểm tiếp giáp thay vì chỉ phủ thêm vật liệu.
Chống thấm bể nước ăn bằng Waterstop như thế nào?
Waterstop không phải lớp sơn phủ toàn bộ bể.
Đây là vật liệu được bố trí tại những vị trí cụ thể trong kết cấu, phổ biến là mạch ngừng và khe theo thiết kế.
Đối với bể bê tông xây mới, Waterstop có lợi thế ở việc kiểm soát đường nước ngay tại điểm gián đoạn của bê tông.
Điều quan trọng là:
- Đặt đúng vị trí.
- Cố định chắc trước khi đổ bê tông.
- Không để Waterstop bị lệch hoặc gập.
- Nối các đoạn đúng kỹ thuật.
- Kiểm tra trước khi đổ bê tông.
- Hạn chế làm hư Waterstop trong quá trình thi công.
Những lỗi thường gặp khi chống thấm bể nước sạch
Chỉ chống thấm mặt sàn
Nước có thể rò qua thành, góc, mạch ngừng hoặc cổ ống nên cần xem bể như một hệ thống hoàn chỉnh.
Bỏ qua mạch ngừng
Đây là một trong những vị trí cần được kiểm soát ngay từ quá trình thi công bê tông.
Dùng vật liệu chống thấm ngoài trời cho bể nước ăn
Khả năng chống nước không đồng nghĩa với việc sản phẩm phù hợp để tiếp xúc với nước sinh hoạt.
Dùng hồ dầu như lớp chống thấm duy nhất
Chống thấm bể nước bằng hồ dầu không nên được xem là giải pháp thay thế mặc định cho một hệ chống thấm được thiết kế đầy đủ.
Không xử lý vết nứt trước
Phủ vật liệu lên một vết nứt đang hoạt động có thể không giải quyết được nguyên nhân.
Không kiểm tra cổ ống
Một vùng rất nhỏ quanh ống cũng có thể tạo đường rò đáng kể.
Cấp nước quá sớm
Hệ chống thấm chưa đạt điều kiện sử dụng có thể bị ảnh hưởng nếu bể được đưa vào vận hành quá sớm.
Nên chống thấm bể nước từ lúc nào?
Thời điểm tốt để kiểm soát chống thấm là ngay từ lúc xây dựng bể.
Khi đó có thể chủ động:
- Thiết kế vị trí mạch ngừng.
- Bố trí Waterstop.
- Bố trí thanh trương nở nếu hệ thiết kế yêu cầu.
- Kiểm soát cổ ống.
- Kiểm soát chất lượng bê tông.
- Sửa khuyết tật trước khi phủ chống thấm.
- Kiểm tra toàn bộ bể trước khi sử dụng.
Sửa một bể đã hoàn thiện và đang rò thường phức tạp hơn nhiều so với xử lý đúng ngay từ đầu.
Câu hỏi thường gặp
Chống thấm bể nước ăn bằng hồ dầu có bền không?
Không nên đánh giá độ bền chỉ dựa trên việc có sử dụng hồ dầu. Hiệu quả chống thấm phụ thuộc vào toàn bộ cấu tạo, nền bê tông, mạch ngừng, cổ ống, vết nứt và hệ vật liệu sử dụng.
Chống thấm bể nước uống nên dùng vật liệu nào?
Nên chọn sản phẩm có tài liệu kỹ thuật xác nhận rõ phạm vi ứng dụng phù hợp với bể chứa nước uống hoặc nước sinh hoạt theo yêu cầu của công trình.
Bể nước mới xây có cần chống thấm không?
Bể bê tông vẫn cần được thiết kế và kiểm soát chống thấm. Không nên mặc định bê tông mới sẽ tự chống nước hoàn toàn.
Băng cản nước có thay thế sơn chống thấm không?
Không. Băng cản nước chủ yếu kiểm soát đường nước tại mạch ngừng hoặc khe theo cấu tạo. Lớp phủ chống thấm bề mặt có chức năng khác.
Bể đang chứa nước có thi công chống thấm được không?
Thông thường cần đưa bể về điều kiện thi công phù hợp với hệ vật liệu được lựa chọn. Không nên thi công tùy tiện lên bề mặt đang chứa nước hoặc đang rò mà không xử lý nguyên nhân.
Kết luận
Chống thấm bể nước ăn cần được xem là một hệ thống gồm kết cấu bê tông, mạch ngừng, góc, cổ ống, vết nứt và lớp chống thấm phù hợp. Đối với bể xây mới, việc bố trí Waterstop hoặc thanh trương nở đúng thiết kế giúp kiểm soát các vị trí dễ rò ngay từ giai đoạn thi công.
Riêng chống thấm bể nước sạch và chống thấm bể nước uống, cần ưu tiên vật liệu được nhà sản xuất xác nhận phù hợp với mục đích sử dụng. Không nên lấy một loại sơn chống thấm sân thượng hoặc tường ngoài để sử dụng cho bể nước ăn chỉ vì sản phẩm có khả năng chống nước.