Thép Sàn 1 Lớp Nằm Trên Hay Dưới Thép Dầm? Cách Bố Trí

Thép sàn 1 lớp nằm trên hay dưới thép dầm là vấn đề dễ gây nhầm lẫn khi thi công sàn bê tông cốt thép, đặc biệt với nhà dân dụng có bản sàn bố trí một lớp thép. Không nên hiểu đơn giản rằng toàn bộ thép sàn luôn phải nằm trên hoặc luôn phải nằm dưới thép dầm, bởi vị trí giao giữa thép sàn và thép dầm còn phụ thuộc vào cấu tạo liên kết, cao độ, lớp bê tông bảo vệ và bản vẽ kết cấu của từng công trình.

Khi bố trí thép sàn 1 lớp, điều quan trọng nhất là giữ đúng vị trí làm việc của cốt thép theo hồ sơ thiết kế. Thợ không nên tự nâng, hạ hoặc bẻ thép sàn tại vị trí giao dầm chỉ để dễ thi công. Bài viết dưới đây sẽ giải thích cách bố trí, cách đan sắt sàn 1 lớp, vị trí thép tại dầm và những lỗi cần tránh trước khi đổ bê tông.

Thép sàn 1 lớp là gì?

Thép sàn 1 lớp là cách bố trí cốt thép trong bản sàn với một lưới thép chính theo thiết kế. Lưới có thể gồm các thanh chạy theo hai phương vuông góc với nhau, được buộc tại các điểm giao để giữ đúng khoảng cách và vị trí trong quá trình thi công.

Vì vậy, “1 lớp” không đồng nghĩa với “1 phương”. Một sàn có thể chỉ có một lớp nhưng trong lớp đó vẫn bố trí thép theo cả hai phương.

Cấu tạo cơ bản gồm:

• Bản bê tông.
• Lưới thép sàn.
• Lớp bê tông bảo vệ.
• Hệ con kê giữ cao độ thép.
• Cốp pha phía dưới.
• Thép tăng cường tại các vị trí được thiết kế nếu có.

Trong quá trình thi công, có thể sử dụng con kê bê tông để hỗ trợ duy trì khoảng cách giữa cốt thép và cốp pha, tránh tình trạng thép nằm sát mặt dưới của bản sàn.

Thép sàn 1 lớp nằm trên hay dưới thép dầm?

Với câu hỏi thép sàn 1 lớp nằm trên hay dưới thép dầm, không có quy tắc chung rằng mọi thanh thép sàn phải nằm hoàn toàn trên hoặc hoàn toàn dưới toàn bộ cốt thép dầm.

Tại vị trí sàn liên kết với dầm, cần phân biệt thép dọc dầm, thép đai dầm và thép của bản sàn. Cao độ của lưới thép sàn phải được giữ theo mặt cắt kết cấu và chiều dày bản sàn đã thiết kế. Khi đi qua hoặc neo vào vùng dầm, thép sàn phải tuân theo chi tiết thể hiện trên bản vẽ.

Nói cách khác:

Không lấy thép dầm làm mốc duy nhất để tự quyết định thép sàn nằm trên hay dưới.

Cần đọc mặt cắt dầm – sàn để xác định chính xác:

• Cao độ lưới thép sàn.
• Lớp bê tông bảo vệ.
• Vị trí thép dọc trên của dầm.
• Vị trí thép dọc dưới của dầm.
• Cách thép sàn đi vào vùng dầm.
• Chiều dài neo.
• Thép tăng cường tại gối nếu có.

Nếu tại công trình xảy ra xung đột khiến thép sàn không thể đặt đúng vị trí, không nên tự bẻ hoặc cắt thanh mà cần đối chiếu bản vẽ và xử lý theo chỉ dẫn kỹ thuật.

Thép sàn 1 lớp nên nằm ở trên hay dưới bản sàn?

Đây là vấn đề khác với câu hỏi thép sàn nằm trên hay dưới thép dầm.

Vị trí cốt thép trong chiều dày bản phụ thuộc vào vùng chịu kéo của cấu kiện theo thiết kế. Vì vậy, không nên áp dụng một quy tắc kiểu “sàn một lớp thì luôn đặt sát đáy” cho tất cả trường hợp.

Nếu bản vẽ yêu cầu lưới thép nằm gần phía dưới, cần sử dụng con kê phù hợp để tạo lớp bê tông bảo vệ chứ không đặt thép trực tiếp lên cốp pha.

Ngược lại, nếu thiết kế có thép phía trên hoặc thép tăng cường tại vùng gối thì các thanh đó phải được giữ đúng cao độ, không được dẫm hoặc ép xuống cùng lưới phía dưới.

Bố trí thép sàn phi 10 1 lớp như thế nào?

Bố trí thép sàn phi 10 1 lớp nghĩa là sử dụng thanh cốt thép có đường kính danh nghĩa 10 mm cho lưới thép theo yêu cầu của thiết kế.

Trên bản vẽ có thể gặp ký hiệu dạng:

Φ10a150

Trong đó:

• Φ10: thép đường kính 10 mm.
• a150: các thanh được bố trí với bước 150 mm tại phạm vi được chỉ định.

Hoặc:

Φ10a200

tức thép phi 10 với bước 200 mm tại khu vực tương ứng.

Không nên nhìn thấy công trình khác sử dụng thép sàn 1 lớp phi 10 rồi áp dụng cho công trình của mình. Đường kính và bước thép phải được xác định từ tính toán kết cấu.

Tương tự, thép sàn 1 lớp D10 là cách gọi khác thường gặp của thép đường kính danh nghĩa 10 mm.

Ở các cấu kiện có mạch ngừng hoặc khu vực cần xử lý ngăn nước, có thể xuất hiện thêm giải pháp băng cản nước. Đây là vật liệu phục vụ xử lý chống thấm tại vị trí phù hợp, không có chức năng thay thế cốt thép sàn.

Bản vẽ thép sàn 1 lớp cần đọc những gì?

Trước khi đan sắt sàn 1 lớp, cần đọc cả mặt bằng bố trí thép và các mặt cắt liên quan thay vì chỉ nhìn ký hiệu Φ thép.

Đường kính thép

Kiểm tra từng ký hiệu Φ8, Φ10, Φ12… Không tự ý đổi đường kính thép tại công trường.

Bước thép

Các ký hiệu a100, a150, a200… cho biết bước bố trí của thanh trong phạm vi tương ứng.

Phương đặt thép

Cần xác định thanh chạy theo phương nào, thứ tự đặt các thanh và có yêu cầu riêng giữa phương cạnh ngắn, cạnh dài hay không.

Vị trí giao dầm – sàn

Đây là phần đặc biệt quan trọng khi xác định thép sàn 1 lớp nằm trên hay dưới thép dầm. Nên xem mặt cắt để biết chính xác cao độ và cách neo của cốt thép.

Các vùng tăng cường

Quanh cột, lỗ mở, hộp gen, ban công hoặc một số vị trí chịu lực đặc biệt có thể có thêm thép tăng cường.

Nếu sàn thuộc khu vực có mạch ngừng cần chống nước, hồ sơ kỹ thuật có thể chỉ định thanh trương nở Waterstop. Cần thi công vật liệu này theo đúng vị trí và cấu tạo chống thấm được thiết kế.

Cách bố trí thép sàn 1 lớp

Bước 1: Kiểm tra bản vẽ kết cấu

Trước tiên cần xác định:

• Kích thước ô sàn.
• Chiều dày sàn.
• Đường kính thép.
• Bước thép.
• Phương thép.
• Cao độ lưới.
• Chi tiết tại dầm.
• Lỗ mở và đường ống xuyên sàn.
• Thép tăng cường nếu có.

Không nên bắt đầu rải thép chỉ dựa vào kinh nghiệm của đội thi công.

Bước 2: Chuẩn bị cốp pha

Cốp pha cần được lắp chắc chắn, đúng cao độ và vệ sinh trước khi bố trí cốt thép.

Bề mặt không nên còn nhiều mùn cưa, dây buộc, đất cát hoặc vật liệu thừa ảnh hưởng đến quá trình đổ bê tông.

Bước 3: Cách rải thép sàn 1 lớp

Các thanh được rải theo phương và khoảng cách quy định trên bản vẽ.

Có thể đánh dấu trước vị trí thanh trên cốp pha để hạn chế sai bước thép. Sau khi hoàn thành một phương, tiếp tục bố trí các thanh của phương còn lại theo thiết kế.

Tại các điểm giao cần thiết, sử dụng dây thép buộc để giữ lưới ổn định.

Bước 4: Đặt con kê

Sau khi bố trí thép sàn 1 lớp, cần kiểm tra khoảng cách từ cốt thép đến cốp pha.

Con kê phải có chiều cao phù hợp với lớp bê tông bảo vệ được thiết kế và được phân bố đủ để lưới không bị võng hoặc áp xuống cốp pha khi có người di chuyển.

Không nên dùng gạch vỡ hoặc những vật liệu kê dễ dịch chuyển, vỡ hoặc tạo vị trí không đồng nhất trong bê tông.

Bước 5: Xử lý vị trí giao với dầm

Đến khu vực dầm, không tự ý nâng toàn bộ lưới sàn lên hoặc ép xuống để tránh thép dầm.

Cần đối chiếu bản vẽ thép sàn 1 lớp và mặt cắt dầm – sàn để xác định cách đi thép, vị trí giao và chiều dài neo.

Nếu xuất hiện xung đột giữa cốt thép và hệ thống kỹ thuật, cần xử lý trước khi nghiệm thu thay vì tự cắt thanh.

Cách đan sắt sàn 1 lớp

Cách đan sắt sàn 1 lớp về cơ bản gồm rải thanh theo từng phương, căn chỉnh khoảng cách và buộc các điểm giao để tạo thành lưới ổn định.

Trình tự có thể thực hiện như sau:

1. Xác định phương thép theo bản vẽ.
2. Đánh dấu bước thép trên cốp pha.
3. Rải các thanh của phương thứ nhất.
4. Rải các thanh phương thứ hai.
5. Căn chỉnh khoảng cách.
6. Buộc các giao điểm cần thiết.
7. Bố trí con kê.
8. Lắp thép tăng cường theo bản vẽ.
9. Kiểm tra khu vực dầm, cột và lỗ mở.
10. Nghiệm thu trước khi đổ bê tông.

Nếu phía trên sàn sau này có tường xây, việc chống nứt cho lớp hoàn thiện tường là một hạng mục riêng. Tại những vị trí tiếp giáp vật liệu phù hợp có thể sử dụng lưới mắt cáo tô tường chống nứt, nhưng không được xem loại lưới này là cốt thép chịu lực của bản sàn.

Sắt sàn 1 lớp có phải chỉ đan một phương không?

Không.

Đây là cách hiểu rất dễ dẫn đến thi công sai. Sắt sàn 1 lớp nói đến số lớp cốt thép theo chiều dày bản, không mặc định số phương bố trí thanh.

Một lưới thép sàn có thể gồm các thanh chạy theo hai phương vuông góc. Việc phương nào dùng đường kính bao nhiêu và bước thép bao nhiêu phải theo bản vẽ.

Do đó, không nên thấy cụm “sàn 1 lớp thép” rồi chỉ rải một hàng thanh song song theo một phương.

Bố trí thép sàn 1 lớp hay 2 lớp?

Không nên lựa chọn giữa bố trí thép sàn 1 lớp hay 2 lớp chỉ dựa trên mong muốn tiết kiệm thép.

Số lớp cốt thép và cấu tạo của sàn liên quan đến sơ đồ chịu lực, nhịp, tải trọng, chiều dày bản, liên kết với dầm và nhiều điều kiện khác.

Không nên tự chuyển bản vẽ từ hai lớp thành một lớp hoặc ngược lại.

8 lỗi thường gặp khi bố trí thép sàn 1 lớp

1. Mặc định thép sàn luôn nằm trên thép dầm

Cách hiểu này không đủ để xác định đúng vị trí cốt thép. Phải xem mặt cắt và chi tiết kết cấu.

2. Chỉ rải thép theo một phương

Một lớp thép vẫn có thể gồm hai phương thanh theo thiết kế.

3. Đặt thép trực tiếp lên cốp pha

Cách làm này có thể khiến lớp bê tông bảo vệ phía dưới không đạt yêu cầu.

4. Con kê quá thưa

Khi người thi công đi lại trên lưới, thép có thể võng xuống và thay đổi cao độ.

5. Tự đổi Φ8 thành Φ10

Thép lớn hơn không có nghĩa là có thể tự thay thế mà vẫn giữ nguyên toàn bộ cấu tạo.

6. Tự tăng khoảng cách giữa các thanh

Ví dụ bản vẽ yêu cầu a150 nhưng tại công trường tự chuyển thành a200 sẽ làm thay đổi lượng cốt thép trên một đơn vị chiều rộng.

7. Cắt thép khi gặp ống xuyên sàn

Nếu đường ống, hộp gen hoặc lỗ kỹ thuật xung đột với cốt thép, không nên tự ý cắt thanh chịu lực.

8. Không kiểm tra lại trước khi đổ bê tông

Sau quá trình lắp đặt điện nước và đi lại trên sàn, lưới thép có thể bị dịch chuyển. Vì vậy cần nghiệm thu lại cao độ, bước thép và hệ con kê.

Đối với các khu vực hoàn thiện cần gia cường chống nứt hoặc hỗ trợ hệ chống thấm, có thể tham khảo lưới thủy tinh trát tường và sử dụng đúng phạm vi ứng dụng của sản phẩm.

Cách kiểm tra thép sàn 1 lớp trước khi đổ bê tông

Sau khi hoàn thành cách đi sắt sàn 1 lớp, nên kiểm tra toàn bộ ô sàn thay vì chỉ quan sát một vài vị trí.

Các nội dung cần kiểm tra gồm:

• Đúng chủng loại thép.
• Đúng đường kính.
• Đúng bước thép.
• Đúng phương bố trí.
• Đúng phạm vi từng loại thanh.
• Lưới thép được buộc ổn định.
• Đúng cao độ.
• Lớp bê tông bảo vệ đạt yêu cầu thiết kế.
• Con kê không bị đổ hoặc dịch chuyển.
• Thép tại vị trí giao dầm – sàn đúng chi tiết.
• Thép tăng cường đầy đủ.
• Không tự ý cắt thép quanh lỗ kỹ thuật.
• Các thanh neo, nối đúng hồ sơ thiết kế.

Chỉ nên chuyển sang công đoạn đổ bê tông sau khi hệ cốt thép và các hạng mục liên quan đã được kiểm tra theo yêu cầu của công trình.

Câu hỏi thường gặp về thép sàn 1 lớp

Thép sàn 1 lớp nằm trên hay dưới thép dầm?

Không nên mặc định toàn bộ thép sàn phải nằm trên hoặc dưới toàn bộ thép dầm. Vị trí thực tế phải căn cứ vào mặt cắt và chi tiết liên kết dầm – sàn trong bản vẽ kết cấu.

Thép sàn 1 lớp phi 10 có dùng được cho nhà ở không?

Có thể được sử dụng nếu thiết kế kết cấu quy định như vậy. Không thể chỉ dựa vào loại công trình là nhà ở để quyết định dùng phi 10.

Thép sàn 1 lớp D10 và phi 10 có khác nhau không?

Trong cách gọi phổ biến tại công trường, D10 và Φ10 đều được dùng để chỉ thanh thép có đường kính danh nghĩa 10 mm. Khi thi công vẫn cần kiểm tra ký hiệu cụ thể trên hồ sơ kết cấu.

Cách đặt thép sàn 1 lớp như thế nào?

Cần đặt đúng phương, đường kính, bước thép, cao độ và phạm vi thể hiện trên bản vẽ; đồng thời sử dụng hệ kê phù hợp để giữ lớp bê tông bảo vệ.

Có thể dùng sàn 1 lớp thay cho sàn 2 lớp không?

Không nên tự ý thay đổi. Nếu hồ sơ kết cấu quy định hai lớp thép thì việc bỏ một lớp sẽ làm thay đổi cấu tạo chịu lực đã thiết kế.

Kết luận

Với câu hỏi thép sàn 1 lớp nằm trên hay dưới thép dầm, điểm quan trọng nhất là không áp dụng một quy tắc chung cho mọi công trình. Vị trí thép phải được xác định từ bản vẽ mặt bằng và mặt cắt kết cấu, đồng thời bảo đảm đúng cao độ, lớp bê tông bảo vệ, cách neo và cấu tạo tại vùng giao dầm – sàn.

Khi bố trí thép sàn 1 lớp, cần kiểm tra kỹ đường kính, bước thép, phương rải, con kê và các vị trí lỗ mở trước khi đổ bê tông. Không tự ý thay đổi từ Φ8 sang Φ10, tăng bước thép hoặc cắt thanh tại công trường khi chưa có phương án kỹ thuật phù hợp.

Vật Liệu Thông Minh cung cấp viên kê bê tông, vật tư chống thấm và nhiều loại vật liệu phụ trợ xây dựng. Liên hệ 0931.543.789 – 0971.379.789 để được tư vấn sản phẩm phù hợp với từng hạng mục thi công.

CÔNG TY TNHH MINH PHÚ GROUP – TUYỂN ĐẠI LÝ TOÀN QUỐC

Địa chỉ: Số 2 Đường số 1, KDC Vĩnh Lộc, Phường Bình Hưng Hòa B, Quận Bình Tân, TP.HCM

HOTLINE: 0931.543.789 – 0971.379.789

Email: vatlieuthongminhvn@gmail.com

Website: vatlieuthongminh.vn