Bê Tông Bị Rỗ Mặt: Nguyên Nhân Và Cách Xử Lý Đúng

Bê tông bị rỗ mặt là tình trạng bề mặt sau khi tháo cốp pha xuất hiện nhiều lỗ nhỏ, hốc rỗng hoặc vùng bê tông không đặc chắc như bình thường. Hiện tượng này thường gặp ở cột, dầm, vách, móng và một số vị trí khó đầm bê tông.

Không phải trường hợp bê tông bị rỗ nào cũng ảnh hưởng nghiêm trọng đến kết cấu. Một vùng rỗ nông ở lớp bề mặt khác hoàn toàn với rỗ sâu, lộ cốt liệu lớn hoặc lộ cốt thép. Vì vậy, trước khi trám sửa cần xác định mức độ và nguyên nhân thay vì chỉ phủ một lớp vữa để che khuyết điểm.

Bê tông bị rỗ mặt là gì?

Bề mặt bê tông bình thường sau khi tháo cốp pha tương đối đặc chắc, có thể còn dấu ván khuôn hoặc một số lỗ khí nhỏ.

Khi bê tông bị rỗ, trên bề mặt xuất hiện nhiều hốc có kích thước khác nhau. Một số trường hợp chỉ mất lớp hồ xi măng bên ngoài, nhưng cũng có vị trí rỗ sâu làm nhìn thấy đá, khoảng trống giữa cốt liệu hoặc thậm chí cốt thép bên trong.

Có thể chia hiện tượng này thành ba mức để dễ đánh giá:

Cách xử lý của ba trường hợp này không giống nhau.

Vì sao bê tông bị rỗ mặt?

Đầm bê tông không kỹ

Đây là một trong những nguyên nhân thường gặp nhất.

Bê tông sau khi đổ cần được đầm phù hợp để hỗn hợp điền đầy khoảng trống và bao quanh cốt thép. Nếu đầm thiếu, đặc biệt ở chân cột, góc dầm hoặc khu vực thép dày, bên trong có thể còn các khoảng rỗng.

Ngược lại, thao tác đầm không phù hợp cũng có thể làm hỗn hợp bị phân tầng.

Cốt thép quá dày, bê tông khó đi qua

Ở vị trí giao giữa dầm và cột hoặc những khu vực có nhiều thanh thép tập trung, khoảng trống để bê tông đi xuống có thể khá hẹp.

Cốt liệu lớn dễ bị mắc lại trong khi phần vữa đi qua phía dưới, từ đó hình thành vùng bê tông không đồng nhất.

Ngay từ công đoạn lắp thép, cần duy trì đúng vị trí cốt thép và lớp bảo vệ theo thiết kế. Con kê bê tông được sử dụng để hỗ trợ giữ khoảng cách giữa cốt thép với cốp pha, hạn chế thép xê dịch hoặc nằm sát bề mặt cấu kiện.

Cốp pha bị hở

Nếu các khe nối cốp pha không kín, nước xi măng và vữa mịn có thể thoát ra ngoài trong quá trình đổ và đầm.

Sau khi tháo cốp pha, khu vực này thường có bề mặt thô, thiếu hồ xi măng và lộ cốt liệu rõ hơn những vùng xung quanh.

Bê tông có độ linh động không phù hợp

Hỗn hợp quá khô sẽ khó len qua những khu vực có mật độ cốt thép cao. Trong khi đó, tự ý thêm nhiều nước tại công trường để bê tông “dễ chảy” lại có thể làm thay đổi cấp phối và gây những vấn đề khác về chất lượng.

Độ linh động cần phù hợp với cấu kiện, phương pháp vận chuyển và biện pháp thi công đã lựa chọn.

Đổ bê tông không đúng cách

Đổ từ độ cao quá lớn, để hỗn hợp rơi tự do không kiểm soát hoặc đổ dồn vào một vị trí có thể làm cốt liệu phân bố không đều.

Ở cột và vách cao, cần đặc biệt chú ý quá trình đưa bê tông xuống và đầm theo từng lớp phù hợp.

Cốp pha bẩn hoặc chuẩn bị bề mặt không tốt

Mùn gỗ, đất, rác và vật liệu thừa nằm trong cốp pha có thể ảnh hưởng đến vùng bê tông tiếp xúc.

Trước khi đổ cần vệ sinh bên trong, kiểm tra các khe hở, độ chắc chắn của hệ cốp pha và tình trạng cốt thép.

Những vị trí bê tông dễ bị rỗ

Hiện tượng rỗ không xuất hiện đồng đều trên toàn bộ công trình.

Chân cột là vị trí thường gặp vì bê tông phải di chuyển qua hệ cốt thép và xuống khu vực thấp nhất. Nếu đầm không tới hoặc chân cốp pha bị hở, khuyết tật dễ xuất hiện sau khi tháo.

Nút giao dầm – cột cũng cần chú ý do lượng thép tập trung tương đối lớn.

Với vách bê tông, rỗ có thể hình thành dọc theo mặt cốp pha hoặc tại những vị trí bê tông khó điền đầy.

Móng và các cấu kiện tiếp xúc với đất, nước còn cần chú ý đến khả năng thấm qua những vùng bê tông không đặc chắc. Tại các mạch ngừng có yêu cầu chống thấm, có thể bố trí băng cản nước theo đúng cấu tạo thiết kế ngay trong giai đoạn thi công.

Bê tông bị rỗ có nguy hiểm không?

Không nên kết luận chỉ dựa vào việc nhìn thấy một vài lỗ trên bề mặt.

Nếu rỗ chỉ rất nông, diện tích nhỏ và không ảnh hưởng đáng kể đến lớp bảo vệ cốt thép, việc sửa chữa thường đơn giản hơn.

Cần thận trọng khi vùng rỗ ăn sâu vào cấu kiện, diện tích lớn, cốt liệu bên trong rời rạc, lộ thép hoặc xuất hiện tại khu vực chịu lực quan trọng.

Một vấn đề khác là độ bền lâu. Khi cốt thép bị lộ hoặc lớp bê tông bảo vệ không còn đảm bảo, nước và môi trường bên ngoài có điều kiện tiếp cận cốt thép dễ hơn.

Vì vậy, trường hợp rỗ nặng không nên chỉ trát kín cho đẹp rồi tiếp tục hoàn thiện.

Cách xử lý bê tông bị rỗ mặt

Cách xử lý cần dựa vào độ sâu, diện tích vùng rỗ và vị trí xuất hiện. Những lỗ rỗ nhỏ ở bề mặt có thể sửa tương đối đơn giản, nhưng nếu bê tông rỗ sâu, lộ cốt thép hoặc nằm tại cấu kiện chịu lực thì cần kiểm tra kỹ trước khi trám vá.

Bước 1: Kiểm tra phạm vi bê tông bị rỗ

Sau khi tháo cốp pha, cần quan sát toàn bộ bề mặt để xác định vùng bị rỗ thay vì chỉ xử lý những hốc dễ nhìn thấy.

Có thể kiểm tra khu vực xung quanh để phát hiện phần bê tông bong, yếu hoặc không đặc chắc. Nếu phía ngoài chỉ có một hốc nhỏ nhưng phần bê tông bên trong đã rỗ rộng hơn, việc trám kín lớp mặt sẽ không giải quyết được phần khuyết tật phía trong.

Đặc biệt cần chú ý những vùng rỗ ở chân cột, dầm, nút giao dầm – cột và các vị trí chịu lực quan trọng.

Bước 2: Loại bỏ phần bê tông yếu

Phần bê tông rời rạc, bong hoặc cốt liệu không liên kết chắc cần được loại bỏ cho đến khi gặp lớp bê tông ổn định.

Sau đó vệ sinh kỹ bụi, đá vụn và các phần vật liệu còn bám trong hốc. Bề mặt sạch và chắc sẽ tạo điều kiện tốt hơn cho lớp vật liệu sửa chữa liên kết với bê tông cũ.

Không nên chỉ dùng hồ xi măng hoặc vữa phủ trực tiếp lên vùng bê tông đang rỗ và còn nhiều vật liệu yếu, vì lớp vá có thể bong trở lại sau một thời gian.

Bước 3: Kiểm tra cốt thép nếu vùng rỗ sâu

Nếu quá trình loại bỏ bê tông yếu làm lộ cốt thép, cần kiểm tra tình trạng thanh thép và lớp bê tông xung quanh trước khi tiếp tục sửa chữa.

Với vùng rỗ lớn, rỗ sâu hoặc xuất hiện tại cột, dầm và các cấu kiện chịu lực, nên có người phụ trách kỹ thuật đánh giá mức độ ảnh hưởng. Không nên chỉ phủ một lớp vữa mỏng để che cốt thép rồi tiếp tục hoàn thiện.

Bước 4: Chuẩn bị và trám sửa bề mặt

Sau khi phần nền đã chắc và sạch, tiến hành chuẩn bị bề mặt theo yêu cầu của vật liệu sửa chữa. Tùy loại vật liệu, bề mặt có thể cần tạo nhám, làm sạch hoặc làm ẩm trước khi thi công.

Vữa sửa chữa cần được đưa đầy vào hốc rỗ và miết chắc, tránh để lại khoảng trống bên trong. Với vùng khuyết tật sâu, nên lựa chọn phương án và vật liệu sửa chữa phù hợp thay vì cố trét một lớp vữa quá dày trong một lần.

Bước 5: Xử lý lớp hoàn thiện tại vị trí tiếp giáp

Sau khi phần bê tông đã được sửa chữa ổn định, nếu khu vực này tiếp tục được tô trát thì cần chú ý đến vị trí tiếp giáp giữa bê tông và lớp hoàn thiện.

Tại những khu vực có nguy cơ nứt lớp tô, đặc biệt vùng tiếp giáp giữa bê tông với tường gạch hoặc hai nền vật liệu khác nhau, có thể bố trí lưới mắt cáo tô tường chống nứt trước khi tô theo yêu cầu thi công. Lưới giúp gia cường lớp vữa tại khu vực tiếp giáp, nhưng không thay thế việc sửa chữa phần bê tông bị rỗ bên trong.

Sau khi hoàn thiện cần bảo dưỡng khu vực sửa chữa theo yêu cầu của vật liệu.

Bê tông bị rỗ và thấm nước xử lý thế nào?

Khi vùng rỗ xuất hiện ở tầng hầm, bể nước, mái, vách ngoài hoặc khu vực thường xuyên tiếp xúc với nước, chỉ làm đẹp bề mặt chưa chắc đã giải quyết được vấn đề.

Trước tiên vẫn phải xử lý phần bê tông yếu và phục hồi vùng rỗ. Sau đó mới xem xét hệ vật liệu chống thấm phù hợp với vị trí và chiều tác động của nước.

Không nên phủ chống thấm trực tiếp lên một vùng bê tông đang bong, rỗ sâu hoặc còn vật liệu yếu rồi kỳ vọng lớp phủ sẽ bù được khuyết tật kết cấu bên dưới.

Cách xử lý mặt đường bê tông bị rỗ

Với mặt đường bê tông bị rỗ, trước tiên cần phân biệt rỗ cục bộ với hiện tượng bong tróc hoặc hư hỏng diện rộng.

Nếu chỉ có một số hốc nông, phần bê tông yếu được loại bỏ, làm sạch rồi sửa bằng vật liệu phù hợp với điều kiện chịu tải của mặt đường.

Nếu bề mặt bị rỗ trên diện tích lớn, liên tục bong cốt liệu hoặc có thêm nứt, lún và vỡ mép, việc vá từng lỗ riêng lẻ có thể không giải quyết được nguyên nhân.

Mặt đường còn chịu mài mòn và tải trọng trực tiếp nên vật liệu sửa chữa phải phù hợp với điều kiện sử dụng, không đơn thuần sử dụng một lớp hồ xi măng mỏng để che mặt.

Có nên dùng hồ dầu xi măng để trám bê tông bị rỗ?

Hồ xi măng có thể làm bề mặt nhìn kín hơn nhưng không phải giải pháp chung cho mọi dạng rỗ.

Với những lỗ khí rất nhỏ ở bề mặt và không ảnh hưởng chiều sâu, phương án hoàn thiện có thể tương đối đơn giản. Nhưng khi hốc đã lộ đá, bê tông bên trong yếu hoặc có khoảng rỗng sâu, quét hồ dầu bên ngoài chỉ che phần nhìn thấy.

Phải xử lý đến phần nền chắc trước rồi mới lựa chọn vật liệu sửa chữa.

Làm sao hạn chế bê tông bị rỗ ngay từ khi thi công?

Hiệu quả nhất vẫn là kiểm soát trước và trong lúc đổ.

Cốp pha cần đủ kín và chắc chắn. Cốt thép phải được bố trí đúng bản vẽ, không tự ý dồn thanh khiến khoảng trống cho bê tông đi qua bị thu hẹp.

Bê tông cần có cấp phối và độ linh động phù hợp, được đưa vào cấu kiện theo biện pháp thi công hợp lý và đầm kỹ tại các góc, chân cột, khu vực thép dày.

Đối với sàn tầng trệt, nếu thiết kế có lớp phân cách hoặc chống ẩm dưới sàn, có thể sử dụng Nilon lót sàn màu trắng trước khi bố trí và đổ các lớp phía trên theo cấu tạo công trình.

Sau khi tháo cốp pha nên kiểm tra bề mặt sớm. Những vùng rỗ nhỏ được phát hiện và đánh giá ngay sẽ thuận lợi hơn so với việc để đến khi đã tô trát hoặc hoàn thiện mới xử lý.

Khi nào bê tông bị rỗ cần kiểm tra kỹ?

Nên đánh giá kỹ hơn khi gặp một trong các tình trạng như rỗ sâu, rỗ trên diện tích lớn, lộ cốt thép, bê tông bên trong rời rạc hoặc vùng rỗ nằm tại cột, dầm và các cấu kiện chịu lực quan trọng.

Nếu không xác định được chiều sâu hoặc mức độ ảnh hưởng, không nên tự kết luận rằng chỉ cần trám vữa là đủ.

Đối với công trình có yêu cầu kết cấu cao, phương án sửa chữa nên dựa trên đánh giá hiện trạng thực tế của kỹ sư hoặc đơn vị chuyên môn.

Kết luận

Bê tông bị rỗ mặt thường liên quan đến quá trình đổ, đầm, độ linh động của hỗn hợp, mật độ cốt thép hoặc tình trạng cốp pha. Rỗ nhẹ ở lớp mặt và rỗ sâu đến cốt thép là hai mức độ hoàn toàn khác nhau nên không thể áp dụng cùng một cách sửa.

Khi xử lý bê tông bị rỗ, cần kiểm tra phạm vi, loại bỏ phần yếu, vệ sinh nền rồi mới sử dụng vật liệu sửa chữa phù hợp. Nếu hốc rỗ sâu, lộ thép hoặc xuất hiện tại cấu kiện chịu lực, nên đánh giá kỹ trước khi trám kín và tiếp tục các công đoạn hoàn thiện.

VẬT LIỆU THÔNG MINH – CUNG CẤP VẬT TƯ XÂY DỰNG

Địa chỉ: Số 2 Đường số 1, KDC Vĩnh Lộc, Phường Bình Hưng Hòa B, Quận Bình Tân, TP.HCM

HOTLINE: 0931.543.789 – 0971.379.789

Email: vatlieuthongminhvn@gmail.com

Website: vatlieuthongminh.vn