Bả Matit Là Gì? Cách Bả Tường Và Pha Bột Bả Đúng Kỹ Thuật
Bả matit là gì? Đây là công đoạn sử dụng bột bả hoặc vật liệu bả phù hợp để tạo một lớp mỏng trên bề mặt tường, giúp làm phẳng các khuyết điểm nhỏ trước khi sơn. Bả tường không thay thế cho việc trát tường và cũng không có tác dụng xử lý triệt để các vấn đề như tường nứt, bong tróc hoặc thấm ẩm.
Muốn cách bả tường đạt bề mặt phẳng, mịn và hạn chế bong về sau, cần chú ý từ khâu kiểm tra nền, pha bột bả, thi công từng lớp đến chà nhám. Đặc biệt với cách bả tường cũ, không nên bả trực tiếp lên lớp sơn hoặc lớp bả đang yếu.
Bả matit là gì?
Bả matit, bả tường hay trét matit là công đoạn hoàn thiện bề mặt trước khi sơn. Vật liệu bả được phủ thành lớp tương đối mỏng nhằm lấp các lỗ nhỏ, vết xước và những sai lệch nhẹ trên bề mặt.
Sau khi lớp bả khô và đạt yêu cầu, bề mặt được chà nhám để tạo độ phẳng trước khi chuyển sang công đoạn sơn lót và sơn phủ.
Vì vậy, bả tường là gì có thể hiểu đơn giản là quá trình làm phẳng và hoàn thiện nền tường trước khi sơn.

Bột bả là gì?
Bột bả là vật liệu được sử dụng để tạo lớp bả trên tường hoặc trần. Tùy sản phẩm, bột thường được phối trộn với nước theo tỷ lệ mà nhà sản xuất quy định trước khi thi công.
Không nên nhầm bột bả với vữa trát.
Vữa trát được sử dụng ở công đoạn trước để tạo lớp nền tương đối phẳng cho tường xây. Bột bả được thi công sau khi nền đã đạt điều kiện nhằm xử lý những khuyết điểm nhỏ và tạo bề mặt mịn hơn trước khi sơn.
Sơn bả là gì?
Sơn bả là cách gọi quá trình hoàn thiện tường bao gồm công đoạn bả làm phẳng bề mặt kết hợp với hệ sơn hoàn thiện.
Một quy trình thường gặp có thể hình dung:
Tường xây → trát tường → xử lý khuyết điểm → bả → chà nhám → sơn lót → sơn phủ.
Không phải công trình nào cũng bắt buộc phải bả. Một số bề mặt có thể thi công hệ sơn trực tiếp trên nền đã được chuẩn bị đạt yêu cầu. Việc có cần bả hay không còn phụ thuộc chất lượng nền và yêu cầu hoàn thiện.
Bả sơn tường có tác dụng gì?
Ưu điểm dễ nhận thấy nhất của lớp bả là giúp bề mặt tường mịn hơn. Những lỗ nhỏ, vết xước và sai lệch nhẹ còn lại trên lớp nền có thể được xử lý trước khi sơn.
Nhờ đó, lớp sơn phủ sau cùng thường có bề mặt đồng đều và thẩm mỹ hơn.
Tuy nhiên, không nên dùng bột bả để che những khuyết điểm kết cấu hoặc lớp nền bị hư hỏng nghiêm trọng. Nếu tường đang nứt, thấm nước hoặc lớp trát bong rỗng, cần tìm nguyên nhân và sửa nền trước.
Trước khi bả tường cần chuẩn bị gì?
Bề mặt là yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng lớp bả.
Tường cần tương đối phẳng, chắc và không có lớp vật liệu yếu đang bong khỏi nền. Bụi bẩn, dầu mỡ và những phần vữa rời cần được làm sạch.
Đối với công trình mới, cũng nên kiểm tra các vị trí tiếp giáp giữa tường gạch với cột, dầm bê tông hoặc rãnh kỹ thuật trước khi chuyển sang hoàn thiện.
Nếu lớp trát chưa được thực hiện và biện pháp thi công yêu cầu gia cường tại các vùng chuyển tiếp, có thể sử dụng lưới mắt cáo tô tường chống nứt ở công đoạn tô trát phù hợp. Lưới này không phải vật liệu thay thế cho bột bả.

Cách bả tường đúng kỹ thuật theo từng bước
Bước 1: Kiểm tra bề mặt tường
Trước khi bả cần quan sát toàn bộ bề mặt để phát hiện vết nứt, vùng bong tróc, vị trí bị ẩm hoặc những khu vực lớp trát không chắc.
Có thể dùng dụng cụ phù hợp để kiểm tra độ phẳng của nền.
Nếu tường có những điểm lồi lớn, không nên cố sử dụng lớp bả thật dày để che khuyết điểm. Cần xử lý nền trước rồi mới chuyển sang bả.
Bước 2: Làm sạch tường
Loại bỏ bụi, cát rời và các phần vật liệu không còn bám chắc.
Bề mặt càng sạch và ổn định thì điều kiện bám dính của lớp hoàn thiện càng thuận lợi. Đây là bước đặc biệt quan trọng khi bả lại tường cũ.
Nếu vừa sửa chữa vết nứt hoặc trám một khu vực trên tường, cần đảm bảo phần sửa chữa đã đạt điều kiện trước khi phủ bột bả lên trên.
Bước 3: Pha bột bả tường
Cách pha bột bả tường phải ưu tiên tỷ lệ được nhà sản xuất của loại bột đang sử dụng hướng dẫn. Không nên áp dụng một tỷ lệ nước – bột cố định cho tất cả thương hiệu.
Chuẩn bị thùng sạch và lượng nước cần thiết. Cho bột vào nước theo hướng dẫn rồi tiến hành trộn cho đến khi hỗn hợp tương đối đồng nhất, không còn nhiều cục bột khô.
Sau khi trộn, thực hiện thời gian chờ hoặc trộn lại nếu nhà sản xuất yêu cầu.
Không nên tự ý cho thêm xi măng, keo hoặc phụ gia khác vào bột bả nếu hệ sản phẩm không cho phép.

Cách trộn bột bả tường để hạn chế vón cục
Khi tìm hiểu cách trộn bột bả tường, một lỗi thường gặp là cho quá nhiều nước ngay từ đầu. Hỗn hợp quá loãng sẽ khó kiểm soát khi kéo trên tường.
Ngược lại, hỗn hợp quá đặc khiến việc thi công khó khăn và khó tạo lớp bả đều.
Dụng cụ và thùng trộn cũng cần sạch. Không nên để bột đã đóng rắn từ mẻ trước lẫn vào hỗn hợp mới.
Chỉ nên chuẩn bị lượng vừa đủ cho thời gian thi công cho phép của sản phẩm. Không nên lấy phần bột đã bắt đầu đông cứng rồi tiếp tục thêm nước để sử dụng lại.
Bước 4: Bả lớp thứ nhất
Dùng dụng cụ bả lấy lượng vật liệu vừa phải và kéo trên bề mặt.
Mục tiêu của lớp đầu tiên là tạo nền tương đối đồng đều và xử lý các khuyết điểm nhỏ, không phải cố tạo một lớp thật dày trong một lần.
Khi kéo bả cần giữ lực tay tương đối ổn định để hạn chế tạo các vùng dày – mỏng quá chênh lệch.
Những đường gờ lớn do dụng cụ để lại nên được kiểm soát ngay trong quá trình thi công để giảm công đoạn xử lý phía sau.
Bước 5: Bả lớp tiếp theo
Sau khi lớp trước đạt điều kiện theo hướng dẫn của vật liệu đang sử dụng, mới tiến hành lớp tiếp theo nếu hệ bả yêu cầu.
Lớp sau tiếp tục hiệu chỉnh các khuyết điểm và tăng độ đồng đều của bề mặt.
Không nên bả lớp mới khi lớp phía dưới chưa đạt điều kiện. Đồng thời, tổng chiều dày và số lớp cần tuân theo khuyến cáo của sản phẩm thay vì cố bả càng dày càng tốt.
Bước 6: Chà nhám bề mặt
Khi lớp bả đã khô và đủ điều kiện, tiến hành chà nhám để loại bỏ các gờ nhỏ và làm đều bề mặt.
Nên kiểm tra dưới ánh sáng xiên để dễ nhận thấy những vùng lồi lõm.
Không cần chà quá mạnh làm mất lớp bả hoặc tạo thành các vùng lõm mới. Sau khi hoàn thành, bụi bả phải được vệ sinh trước khi chuyển sang hệ sơn.

Bước 7: Kiểm tra trước khi sơn
Bề mặt sau cùng cần tương đối phẳng, chắc, sạch và không xuất hiện vùng bong hoặc nứt bất thường.
Nếu phát hiện khuyết điểm, nên xử lý ngay ở giai đoạn này thay vì sơn phủ để che lại.
Sau khi nền đạt yêu cầu và đủ điều kiện theo hệ vật liệu sử dụng, mới chuyển sang sơn lót và các lớp sơn hoàn thiện.
Cách bả tường cũ khác gì tường mới?
Cách bả tường cũ cần thêm bước đánh giá lớp hoàn thiện hiện hữu.
Không nên thấy tường cũ xấu là phủ ngay một lớp bả mới. Trước tiên cần kiểm tra lớp sơn và lớp bả cũ còn bám chắc hay không.
Những vùng phồng, bong hoặc bở phải được loại bỏ. Nếu tường bị ẩm, cần tìm nguồn nước và xử lý trước khi bả lại.
Với vết nứt, cần xác định loại và nguyên nhân nứt. Không nên chỉ trét bột bả lên đường nứt vì vết nứt có thể xuất hiện trở lại.
Trong những hệ sửa chữa hoặc chống thấm có yêu cầu gia cường, có thể sử dụng lưới thủy tinh chống thấm gia cường chống nứt tại vị trí phù hợp. Lưới cần kết hợp với hệ vật liệu tương thích chứ không phải cứ tường nứt là phủ lưới rồi bả trực tiếp.

Có nên bả matit lên tường bị ẩm không?
Không nên dùng lớp bả để che tình trạng ẩm khi chưa xử lý nguyên nhân.
Nước có thể xuất phát từ tường ngoài bị thấm mưa, sân thượng, nhà vệ sinh, đường ống, chân tường hoặc nhiều vị trí khác.
Nếu nguồn ẩm vẫn tồn tại, lớp bả và sơn phía ngoài có nguy cơ xuất hiện ố màu, phồng hoặc bong trở lại.
Cần xử lý nguồn nước trước, chờ bề mặt đạt điều kiện rồi mới thực hiện lại các lớp hoàn thiện.
Bả matit có chống nứt tường không?
Bột bả chủ yếu phục vụ hoàn thiện bề mặt, không phải giải pháp xử lý mọi loại vết nứt tường.
Những vết nứt xuất phát từ chuyển vị kết cấu, tiếp giáp giữa các vật liệu, co ngót lớp trát hoặc nền yếu cần được xác định nguyên nhân riêng.
Nếu chỉ phủ bả lên trên, bề mặt ban đầu có thể trông phẳng nhưng đường nứt vẫn có khả năng xuất hiện trở lại.
Có nên bả tường nhà vệ sinh?
Khu vực nhà vệ sinh có độ ẩm cao nên cần lựa chọn hệ vật liệu phù hợp với môi trường sử dụng và đặc biệt chú ý đến chống thấm nền – tường.
Nếu tường được ốp gạch, công đoạn hoàn thiện cũng khác với khu vực sơn thông thường.
Sau khi hoàn thiện ốp lát, khe giữa các viên gạch cần được xử lý bằng vật liệu phù hợp. Có thể tham khảo các dòng keo chà ron dành cho những bề mặt ốp lát khác nhau.
Không nên nhầm keo chà ron với bột bả tường. Hai vật liệu phục vụ hai công đoạn hoàn thiện hoàn toàn khác nhau.

Những lỗi thường gặp khi bả tường
Một lỗi phổ biến là bả trực tiếp lên nền nhiều bụi hoặc lớp sơn cũ đang bong. Khi lớp nền không ổn định, chất lượng lớp hoàn thiện phía trên cũng khó đảm bảo.
Pha bột quá nhiều nước, tự ý thay đổi tỷ lệ hoặc pha quá nhiều để dùng trong thời gian dài cũng là những lỗi nên tránh.
Một trường hợp khác là cố bả thật dày để sửa tường lồi lõm. Bột bả không nên được sử dụng thay cho công đoạn sửa nền hoặc trát phẳng những sai lệch lớn.
Ngoài ra, cần tránh bả lên tường đang ẩm, bỏ qua vết nứt hoặc chà nhám khi lớp bả chưa đạt điều kiện.
Bả tường rồi ốp gạch được không?
Nếu vị trí dự kiến ốp gạch, cần chuẩn bị nền theo yêu cầu của hệ vật liệu ốp lát thay vì mặc định bả matit giống khu vực chuẩn bị sơn.
Lớp bả không phải lúc nào cũng là nền phù hợp để dán gạch. Cần căn cứ loại nền, vật liệu kết dính và hướng dẫn thi công.
Sau khi gạch được ốp và đạt điều kiện hoàn thiện, có thể sử dụng dụng cụ chà ron gạch để hỗ trợ công đoạn hoàn thiện đường ron khi sử dụng hệ keo phù hợp.

Bả tường đẹp cần chú ý điều gì?
Chất lượng của lớp bả phụ thuộc rất nhiều vào phần nền phía dưới. Một bức tường được bả kỹ nhưng lớp trát yếu, đang nứt hoặc bị thấm vẫn khó duy trì bề mặt đẹp lâu dài.
Vì vậy, thứ tự xử lý nên là kiểm tra nền → sửa khuyết điểm → xử lý nứt và ẩm nếu có → pha bột đúng hướng dẫn → bả → chà nhám → vệ sinh → sơn hoàn thiện.
Đặc biệt với cách bả matit tường nhà hoặc cải tạo tường cũ, không nên bỏ qua bước kiểm tra nguyên nhân hư hỏng chỉ để rút ngắn thời gian thi công.
Kết luận
Hiểu đúng bả matit là gì sẽ giúp phân biệt rõ công đoạn bả với trát tường và sơn. Bột bả chủ yếu giúp xử lý những khuyết điểm nhỏ và tạo bề mặt tương đối phẳng, mịn trước khi sơn chứ không phải vật liệu dùng để che mọi lỗi của tường.
Khi thực hiện cách bả tường, cần tập trung vào chất lượng nền, cách pha bột bả tường, độ đồng đều của từng lớp và thời điểm chà nhám. Với tường cũ, tường nứt hoặc tường ẩm, phải xử lý nguyên nhân trước khi bả lại để hạn chế tình trạng bong, nứt hoặc hư hỏng lớp hoàn thiện.
CÔNG TY TNHH MINH PHÚ GROUP – TUYỂN ĐẠI LÝ TOÀN QUỐC
Địa chỉ: Số 2 Đường số 1, KDC Vĩnh Lộc, Phường Bình Hưng Hòa B, Quận Bình Tân, TP.HCM
HOTLINE: 0931.543.789 – 0971.379.789
Email: vatlieuthongminhvn@gmail.com
Website: vatlieuthongminh.vn